logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo
star Bookmark: Tag Tag Tag Tag Tag
Netherlands

Zeurende zelfhaat in de kunstwereld? Welnee!

Moderne kunst De kunstenaars die criticus Hans den Hartogh Jager in het Stedelijk Museum miste, waren elders wel degelijk te zien, schrijft .

Het enige evidente voorbeeld van een „zacht zeurende zelfhaat” die kunstcriticus Hans den Hartog Jager signaleert in de Nederlandse kunstwereld is mijns inziens het stuk van Den Hartog Jager zelf.

In Maak plaats voor Nederlandse kunst, 2/1) opent hij het jaar in mineur door met grove pennenstreken een beeld te schetsen van een land dat zijn eigen kunstenaars verloochent, ten faveure van die uit het buitenland. Eén museum is exemplarisch voor deze kwaal: het Stedelijk Museum in Amsterdam.

„Het is vooral het passieve, wat achteloze, vermoeid vooringenomen idee dat we alles wat uit Nederland komt toch al hebben gezien”, schrijft Den Hartog Jager.

Ik herken dit beeld van de hedendaagse kunst geenszins. Ik denk aan de jonge curatoren die zich juist met Nederlandse kunst bezighouden. Ik denk ook aan al die tentoonstellingen met Nederlandse kunstenaars die ik zag, verspreid over het land. En ik denk zelfs aan het Stedelijk Museum in Amsterdam.

„De afgelopen vijf jaar heeft geen enkele toonaangevende Nederlandse kunstenaar van onder de vijftig een Stedelijk-solo gehad – helemaal niemand’, is zijn stelling. Dat is opmerkelijk in een stuk dat de tentoonstelling van Raquel van Haver roemt en ook de solo’s van Magali Reus en Saskia Noor van Imhoff noemt, maar die niet mee laat tellen omdat het slechts twee zalen betrof.

Lees ook: Vijf hete hangijzers voor de nieuwe directeur van het Stedelijk Museum

De grote expositie van Metahaven wordt weggezet als „internationale curatorenkunst” die alleen met zichzelf communiceert, en mag daarom niet meedoen. Een van de best bezochte tentoonstellingen sinds de heropening van het museum in 2012, van het Nederlandse duo Studio Drift, wordt niet eens genoemd. En waarom telt Pinball Wizard, de solo van Jacqueline de Jong eigenlijk niet? Zij stond zes maanden lang in maar liefst dertien zalen geprogrammeerd. Doet zij, omdat ze tachtig jaar is, niet meer mee? Of Camera in Love, het retrospectief van Ed van der Elsken (1925-1990), omdat hij overleden is? En waarom fotograaf Rineke Dijkstra niet; 58 tijdens haar expositie, dus helaas net buiten de boot?

Niet alleen is het leeftijdscriterium van vijftig volstrekt arbitrair om iets groots als een vermeende „nationale zelfhaat” aan op te hangen. Het Stedelijk, een museum dat al een aantal jaar in een crisis verkeert, zacht zeurend als je wil, is in deze jaren simpelweg geen graadmeter voor de kunst te noemen. Dat is op zichzelf kwalijk, maar de kunstenaars die Den Hartog Jager er zoal miste, waren elders in het land wel degelijk te zien: Melanie Bonajo in het Bonnefantenmuseum, Jennifer Tee in het Cobra, Helen Verhoeven in de Hermitage in Amsterdam. Dat Den Hartog Jager geen oog heeft voor Maastricht, of zelfs maar voor Amstelveen, getuigt van eenzelfde soort provincialisme als waarvan hij curatoren die louter putten uit kunst van over de grens beticht.

Raquel van Haver: ‘Ik zag geen representatie van mezelf’

Je zou anders verwachten van een stuk dat verschijnt in een reeks genaamd ‘Wereldkunst’ en van een criticus die zelf tevens als tentoonstellingsmaker optreedt. Ook ik heb genoten van de tentoonstelling van Raquel van Haver, een jonge kunstenaar met een volwassen oeuvre en een groots verhaal.

Bij de roep van Den Hartog Jager om kunst die in staat is tot „verbinding” – en „dan niet een naïeve, zijige, conflict-wegmoffelende vorm van verbinding die louter consensus zoekt”, zoals hij schrijft – sluit ik mij volledig aan. En zelfs voor de wens van meer Nederlandse kunst voel ik, zolang die overal te zien mag zijn en overal vandaan mag komen. Uit de Bijlmer maar ook uit Rusland of Taiwan, hier binnengekomen via de Rijksakademie, de Jan van Eyck Academie of De Ateliers. Want ook zij behoren tot de reikwijdte van de Nederlandse kunst.

Voor de diagnose zelfhaat staan de piketpaaltjes nu veel te krap opgesteld.

Themes
ICO