Zet je kleuter een kaboutermuts op, neem een knapzak mee en ga op avontuur in het bos. Door heel Nederland zijn kabouterpaden te vinden: speciale speurtochten langs gekleurde kabouterpaaltjes. "Leuk voor kinderen, maar ook voor ouders", zegt Marieke Grift van Het Grote Kabouterbos in Dronten. "Je wordt uitgedaagd om zelf aan de slag te gaan in de natuur."

De meeste kabouterpaden in Nederland zijn aangelegd door Staatsbosbeheer. Ze zijn speciaal voor kinderen van drie tot zeven jaar.

Vaak zijn het paaltjesroutes: korte wandelingetjes waarbij gekleurde paaltjes in de vorm van een kabouter de route markeren. De afstand varieert van zo'n 750 meter tot 2,5 km. Veel paden zijn op eigen gelegenheid en dagelijks te lopen, soms is reserveren verplicht.

Wil je een kabouterpad echt beleven? Vaak kun je in een nabijgelegen restaurant, boswachterij of natuurcentrum voor een klein bedrag een puntmuts en een opdrachtenboekje afhalen. Soms ligt er een knapzak met drinken en wat lekkers klaar. Met een beetje geluk kunnen kleuters ook hun wangen rood laten schminken voor het echte kaboutergevoel.

Het bos versieren met 'natuurschatten'

Pannenkoekenhuis en speelpark Het Grote Kabouterbos in Dronten is zo'n startpunt van een kabouterpad. Het restaurant ging hiervoor een samenwerking aan met Staatsbosbeheer. "Voor ons is het pad een geweldige aanwinst voor het restaurant en speelpark", vertelt Grift. "En voor bezoekers is het een leuk extraatje."

Kinderen kunnen in het restaurant tegen betaling een knapzak met wat lekkers en een kaboutermuts ophalen. Begeleiders krijgen een rugzak met een opdrachtenboek mee. Vanwege de coronamaatregelen is het restaurant tot half november alleen geopend voor het afhalen van eten en de tasjes voor het Kabouterpad. "Het pad kan gewoon gelopen worden", verzekert Grift. "Zowel met als zonder opdrachten."

“Kinderen gaan bijvoorbeeld op zoek naar gekleurde bladeren, maar ook naar paddenstoelen of takken in een bepaalde vorm.”
Marieke Grift, Het Grote Kabouterbos in Dronten.

Extra leuk voor jonge kinderen: langs het kabouterpad in Dronten staan twee muzikale paddenstoelen. Als je hard genoeg aan de hendel van de paddenstoelen draait, zul je een kinderliedje horen. "Jonge kinderen vinden alleen het kijken naar de kabouters op de route al een hele beleving", merkt Grift. "En oudere kinderen kunnen zelf goed uit de voeten met het opdrachtenboekje."

De opdrachten verschillen per seizoen: van verstoppertje spelen, over een boomstam klimmen of een liedje zingen tot de kabouters helpen het bos te versieren door 'natuurschatten' te verzamelen en aan takken te hangen. "Kinderen gaan bijvoorbeeld op zoek naar gekleurde bladeren, maar ook naar paddenstoelen of takken in een bepaalde vorm."

Picknicken met kabouters

Ook in de bossen van Almere kunnen kleuters speuren naar kabouters. Op Stadslandgoed de Kemphaan ontwikkelde Staatsbosbeheer een speciaal kabouterpad om kinderen op jonge leeftijd spelenderwijs enthousiast te maken voor de natuur. Vanwege de coronamaatregelen is het pad iets aangepast. Kinderen worden niet meer geschminkt en krijgen in plaats van een knapzak een vel met opdrachten, kaboutermuts en kabouterpin mee.

Het kabouterpad bij recreatiepark TerSpegelt in Eersel. (Foto: TerSpegelt)

In 2015 ging ook recreatiepark TerSpegelt in Eersel een bijzondere samenwerking met Staatsbosbeheer aan. TerSpegelt werd hét nieuwe vertrekpunt om de natuur in de Brabantse Kempen te verkennen. Speciaal voor kinderen werd een kabouterpad aangelegd. Het pad kreeg een kabouterhuisje en een grote tafel voor de kleine bezoekers, zodat ze samen met een kabouter kunnen picnicken.

Ook op het Brabantse kabouterpad worden de opdrachten ieder seizoen aangepast, zodat bezoekers in alle jaargetijden het bos kunnen beleven. Wie het pad in de herfst bezoekt, kan dus in de winter terugkomen om nieuwe opdrachten te ontdekken. Kinderen krijgen na de wandeling een aandenken mee naar huis. De rode puntmuts mogen ze houden. Net zoals in Almere en Dronten trouwens. Met tientallen kabouterpaden door heel Nederland komt de muts vast nog eens van pas.

Ook op zoek naar kabouters? Kijk voor een overzicht van kabouterpaden op de website van Staatsbosbeheer.