Netherlands

Mr. Baptiste was festivalhit in het Jamaica van 1688

Het Meesterwerk #15 Het kunstaanbod is schraal in coronatijd. Waarvan kun je, ook nu, nog wel genieten? NRC-recensenten gidsen je langs werken die afleiding bieden: tijdloos en coronaproof. Aflevering 15: 17de-eeuwse Jamaicaanse muziek van Mr. Baptiste.

Van de vele muzikanten aanwezig op een festival in Jamaica in 1688 was Mr. Baptiste de beste. In het eerste stuk dat hij daar noteerde, Angola, wisselen de hoge en lage registers elkaar af in vraag-en-antwoordstijl. Vooral wanneer het gespeeld wordt op de fretloze banjo, en met percussie, hoor je ruim drie eeuwen later direct dat het een hit kan zijn.

Angola bestaat uit slechts een paar maten, het heeft de wonderlijke tekst ‘Ho-baognion’. Om dichter bij de klank van 1688 te komen, zou je moeten klappen op de basnoten en ‘Alla, Alla’ roepen, zoals Mr. Baptiste aangaf. Hij noteerde de muziek op verzoek van de Engelse dokter Hans Sloane, die de in totaal drie muziekstukken in 1707 publiceerde in zijn Voyage to the Islands en wiens documenten, planten, dieren en culturele artefacten uit de Cariben de basis zouden vormen voor het British Museum.

Sloane noemde Mr. Baptiste de beste muzikant van het ‘festival’. De kans is groot dat Baptiste ook de leiding had en zijn eigen interpretatie van de muziek noteerde. Laten we hem dus een zeventiende-eeuwse componist noemen. Zijn muziek is de eerste transcriptie van Afrikaanse muziek in de Cariben en vermoedelijk in beide Amerikaanse continenten. Een eerste registratie van trans-Atlantische muziek, een voorloper van de talloze genres die nu ons muzikale keuzemenu kleuren: van jazz tot tango, van reggae tot samba.

Je kunt door die wereld dwalen op de site musicalpassage.org, een prachtig interdisciplinair project van muzikanten, historici, auteurs en webdevelopers.

Het tweede stuk dat Baptiste noteerde heet Papa, het beslaat slechts vier maten die eindeloos kunnen worden herhaald. Het derde stuk, Koromanti, kent drie delen die op het oor niets met elkaar van doen hebben. Dit is de meest intrigerende van Baptistes stukken, zonder thema of vaste structuur.

Al luisterend reis je door tijd en ruimte, zoals dat gaat met muziek. Dat wordt op de site Musical Passage ondersteund door fraai weergegeven achtergrondinformatie terwijl de muziek speelt. Het gevaar dat de banjo, shakers en mbira de romantiek van een vakantieoord oproepen, wordt ingeperkt door de feitelijke weergave van het muzikale leven in de Britse kolonie die draaide op slavernij.

De ontworteling van de muzikanten blijkt alleen al uit de titels van de drie stukken. De naam Angola refereert aan de Centraal-Afrikaanse kust, Papa verwijst waarschijnlijk naar de kuststrook van het huidige Benin, Koromanti brengt ons naar Ghana. En dan is er nog dat ‘Alla, Alla’, wat Noord-Afrikaanse invloed suggereert. Afro-Caribische muzikanten stonden voor de taak om muziek te spelen die mensen uit een heel continent kon plezieren. Doorgaans kenden ze ook de laatste Europese trends omdat ze speelden in opdracht van de planters.

Mr. Baptiste moet een muzikant zijn geweest die in staat was om die verschillende muziekstijlen te spelen en te noteren. Zijn naam suggereert dat hij een vrije persoon van Afrikaanse komaf was uit een Franse kolonie, vermoedelijk Saint-Domingue. Mogelijk heeft hij in de katholieke kerk het notenschrift geleerd. Een van de onderzoekers van de Musical Passage heeft bewijs gevonden dat Mr. Baptiste de eerste gepubliceerde Amerikaanse componist is van Afrikaanse komaf.

Maar ook zonder al die achtergronden is het werk van Baptiste, althans de door hem genoteerde muziek, fascinerend. Nu te mogen reizen naar een festival is al heel wat, maar meer nog als dat plaatsvindt in Jamaica, in 1688.

Football news:

Tuchel-Werner: Timo, jij speelt rechts. Je speelt al een kwartier links. Begrijp je het niet? Chelsea manager Thomas Tuchelapl vestigde de aandacht op de verkeerde positie van zijn landgenoot Timo Werner. Timo, hoe lang blijf je links Spelen? Je speelt rechts
Liverpool heeft 7 punten achter de Champions League zone, 8 punten achter de verloren degenen
Neymar kan spelen tegen Barcelona voor ongeveer 30 minuten
Benfica biedt Diego Costa een 2-jarig contract met een salaris van 3 miljoen euro per jaar
Pep is geobsedeerd door tactiek. Hij ziet en wil zoveel dingen veranderen dat het een probleem kan zijn
Cavani is dicht bij een overeenkomst met Boca Juniors. Hij wil Manchester United verlaten in de zomer
Er zijn slechts 6 coaches in de wereld met een positieve balans tegen Pep. De leider van de rating-Sulscher