Netherlands

De ene provincie wil een kerncentrale, de andere juist níet. Wat zeggen de partijprogramma’s?

Kernenergie Groningen was ‘not amused’ toen premier Rutte afgelopen zondag de provincie tipte als kandidaat voor een kerncentrale. Maar Zeeland wil er dolgraag nog één naast Borssele – of twee.

Niet alleen de Groningers waren verbaasd toen zij demissionair premier Rutte afgelopen zondag over de mogelijke komst van een kerncentrale in hun provincie hoorden. Ook de Zeeuwse gedeputeerde Jo-Annes de Bat (CDA, energietransitie) wist even niet wat hij hoorde. „Wij zijn met het Rijk in gesprek over kernenergie. Bij ons is er gewoon plek voor een nieuwe centrale. Wij vroegen ons direct af: waarom Groningen wel en Zeeland niet?”

In het noorden leidde Ruttes voorzet tijdens het verkiezingsdebat direct tot grote consternatie. De provincie Groningen heeft inmiddels beleefd bedankt voor een kerncentrale. Sommige Groningers beschouwden de suggestie van de VVD-leider zelfs als bewijs dat zij door Den Haag als het afvoerputje van Nederland worden gezien.

Wij vroegen ons direct af: Waarom Groningen wel en Zeeland niet?

Jo-Annes de Bat Zeeuwse gedeputeerde

Hoe zit dat in Zeeland? „Hier was de reactie heel nuchter geweest als de premier onze provincie had genoemd”, zegt De Bat. „Veel mensen hier kennen wel iemand die in Borssele werkt”. Het dorp Borssele op Zuid-Beveland herbergt de enige kerncentrale van Nederland – waarvan de vergunning in 2033 afloopt.

Ook in de landelijke politiek was de kwestie van een ‘Groningse kerncentrale’ aanleiding voor een scherpe discussie. Deze donderdag sprak een meerderheid in de Tweede Kamer zich uit tegen de komst van kernenergie in de Eemshaven.

„Zelfs op de dag van het televisiedebat vond er nog een aardbeving plaats”, zei Tweede Kamerlid Sandra Beckerman (SP) donderdag. „De achteloosheid waarmee Rutte Groningen aanwees als locatie voor een kerncentrale is schokkend.”

Niet alleen bekende tegenstanders van kernenergie zoals GroenLinks en PvdA keerden zich tegen Groningen als vestigingsplaats. Ook D66 en CDA blijken daarvan geen voorstander te zijn.

Maar in de Provinciale Staten is volgens de Zeeuwse gedeputeerde De Bat een ruime meerderheid vóór kernenergie. Voor Zeeland betekent dat niet alleen dat het de 48 jaar oude centrale in Borssele langer wil openhouden.

De provincie staat ook open voor de mogelijke komst van één of twee nieuwe centrales. „Natuurlijk zijn er in Zeeland ook tegenstanders te vinden en die laten zich op dit soort momenten echt wel horen. Logisch. Zo is ook de PvdA in ons provinciale college tegen het langer openhouden van Borssele, en dat standpunt staat in het coalitieakkoord.”

Op Radio 1 liet Rutte donderdagochtend weten dat Groningen wat hem betreft geen optie meer is. „Ik had in mijn hoofd dat daar misschien draagvlak is. Inmiddels is duidelijk dat dit er niet is. Er komt dus géén kerncentrale in Groningen”, aldus de premier.

Ook het bestuur van Limburg houdt de deur (voorlopig) dicht voor een kerncentrale, zo bleek toen Forum voor Democratie daar vragen over stelde. Er komt volgens de provincie geen onderzoek naar de haalbaarheid ervan, omdat het Rijk al drie andere locaties heeft genoemd. Naast de Groningse Eemshaven en Zeeland is dat de Rotterdamse Maasvlakte.

Eind vorig jaar presenteerde Zeeland een onderzoek waaruit bleek dat kernenergie financieel zou kunnen concurreren met windparken op zee.

Tegelijkertijd stelde de provincie dat zijzelf niet aan zet is. „De positie van de rijksoverheid is allesbepalend”, schreef het provinciebestuur. Als de bouw van een centrale aan de orde komt, „zal het Rijk daar het voortouw in moeten nemen.”

Het is de vraag hoe enthousiast dat voortouw door Den Haag wordt genomen. De verkiezingsprogramma’s laten zien hoe verdeeld de landelijke politiek nog altijd is over kernenergie.

Het CDA noemt kernenergie voor „de periode na 2030 een serieuze optie” en pleit voor „ten minste twee extra kerncentrales”. Wat de VVD betreft kunnen centrales op overheidssteun rekenen, omdat kernenergie „een betrouwbare en CO2-neutrale energievoorziening” garandeert. Ook de PVV is voor kernenergie.

De VVD blies eind 2018 de discussie over meer kernenergie nieuw leven in, nadat het lange tijd in de Tweede Kamer geen issue was. Het Klimaatakkoord, dat mikt op een CO2-reductie van 49 procent in 2030, gaat ook niet uit van nieuwe centrales. De lobby van de VVD zorgde destijds direct voor verdeeldheid binnen de coalitie. Zowel ChristenUnie als D66 liet weten niets te zien in nieuwe nucleaire plannen.

Die aversie blijkt ook uit hun verkiezingsprogramma’s, al houden beide partijen de deur voor kernenergie op een kier. Dat is niet het geval bij de partijen in de linkse oppositie. Voor PvdA, SP en GroenLinks is de bouw van centrales geen optie.

De discussie over nieuwe kerncentrales heeft geleid tot een zogeheten markconsultatie. Op verzoek van het ministerie van Economische Zaken onderzoekt adviseur KPMG sinds vorige maand welke bedrijven brood zien in een nieuwe centrale.

Deze zomer verschijnt het rapport en daaruit moet ook duidelijk worden welke regio’s belangstelling hebben voor een nieuwe centrale. Naar het enthousiasme in Groningen hoeft KPMG in elk geval geen onderzoek meer te doen.

Football news:

Michel Salgado: Ronaldo is de beste speler. Deze dikke man was beter dan Messi en Ronaldinho
Neymar op Bayern ' S bezit: je kunt flirten met een meisje de hele nacht, maar een andere man zal komen en veroveren haar in vijf minuten
Tuchel beledigd de coach van Porto Conceicau na de Champions League-wedstrijd
De belangrijkste mythe over Holand ' s vader: Roy Keane beëindigde zijn carrière door in zijn knie te vliegen. Dit is niet waar, hoewel veel dingen samen zijn gekomen
Juve besloot Rabiot en Ramsey te verkopen. De club wil Chalhanoglu tekenen en Locatelli
Neymar op de viering voor Kimmich: ik heb niet geprobeerd om hem te provoceren. Het is het lot. Hij zei dat Bayern zijn al in de halve finale
Neymar, Mbappe en Paredes zijn PSG ' s belangrijkste spelers tegen Bayern München. Pochettino hield rekening met de fouten van de eerste wedstrijd