Netherlands

Bijzonder onderwijs bij uitstek in staat om op te leiden tot goed burgerschap

Op woensdag 30 september behandelt de Tweede Kamer het wetsvoorstel van minister Slob waarmee hij meer handen en voeten wil geven aan het burgerschapsonderwijs, door de eisen die daaraan worden gesteld te verduidelijken. Wij zijn het eens met de minister dat goed burgerschap essentieel is om de vitaliteit van de democratische rechtsstaat en de cohesie in de samenleving te borgen en te bevorderen. Maar in het debat missen wij helaas de erkenning dat bijzondere onderwijsinstellingen juist prima in staat zijn om de opdracht van het burgerschapsonderwijs in de praktijk te brengen.

Vanuit hun identiteit leveren ze ten minste op twee manieren een bijdrage aan het ontwikkelen van het burgerschap van hun leerlingen. In de eerste plaats blijkt uit onderzoek dat leerlingen en studenten van bijzondere instellingen uitgroeien tot tolerante en weerbare burgers die vanuit de kracht van hun identiteit een actieve en constructieve bijdrage leveren aan onze pluriforme samenleving. In de tweede plaats bieden zij leerlingen burgerschapsonderwijs aan dat hen niet alleen laat kennismaken met de kernbestanddelen van de democratische rechtsstaat en onze pluriforme samenleving, maar hun ook de overtuiging bijbrengt dat zij daarin moeten investeren.

Dat burgerschapsonderwijs wordt nadrukkelijk verzorgd vanuit de kracht van de eigen godsdienstige overtuiging. De religies die ten grondslag liggen aan het bijzonder onderwijs eisen van de aanhangers dat zij zich inspannen om goede burgers te zijn: zij respecteren de overheid, komen hun juridische verplichtingen na en maken actief deel uit van de samenleving.

Hoe paradoxaal dat ook lijkt, versterking van de identiteit van de leerlingen en hun soepele integratie in de Nederlandse samenleving gaan hand in hand, zoals uit wetenschappelijk onderzoek blijkt. De leerlingen worden namelijk niet alleen vertrouwd gemaakt met hun religieuze traditie maar ook voorbereid op actieve deelname aan de Nederlandse samenleving. Voor zover in Nederland zelfsegregatie (afzondering) voorkomt, wordt deze niet veroorzaakt door het bestaan van bijzondere scholen, maar door het inkomens- of opleidingsniveau van de ouders, zoals de Inspectie voor het Onderwijs heeft vastgesteld.

Zwak aftreksel

In het debat wordt deze rol van godsdienst en bijzonder onderwijs als pijlers van burgerschap weleens uit het oog verloren. Dat blijkt onder andere uit het medio maart door de Inspectie van het Onderwijs gepubliceerde rapport ”Burgerschapsonderwijs en het omgaan met verschil in morele opvattingen”. Daarin ging de Inspectie na of het onderwijs op de onderzochte scholen in overeenstemming was met basiswaarden van de democratische rechtstaat. Met het hanteren van deze toetsingsmaatstaf liep de Inspectie vooruit op de aanvaarding van het wetsvoorstel door beide Kamers en werd ons als het ware een voorproefje geboden van wat ons na inwerkingtreding ervan te wachten staat.

Opmerkelijk is dat de Inspectie wel gelijkwaardigheid, verdraagzaamheid en democratische gezindheid rekent tot de basiswaarden van de democratische rechtsstaat, maar niet de onderwijsvrijheid en de vrijheid van godsdienst. Er wordt in het rapport weliswaar wel gesproken over ”ruimte voor godsdienstige diversiteit”, maar dat is naar ons oordeel maar een zwak aftreksel van deze grondwettelijk verankerde vrijheden. De Nederlandse Grondwet kent geen hiërarchie van rechten, dus is het niet aan de Inspectie om die daarin toch aan te brengen, en al helemaal niet door seculiere waarden te plaatsen boven grondrechten die religieuze minderheden beschermen.

Daarom is het belangrijk dat de minister woensdag verklaart dat de Grondwet het uitgangspunt vormt voor de in het wetsvoorstel genoemde basiswaarden van de democratische rechtsstaat, dat de godsdienstvrijheid en onderwijsvrijheid daarvan onverkort deel uitmaken, en dat hij het vertrouwen heeft dat bijzondere onderwijsinstellingen de burgerschapsopdracht naar behoren vervullen en kunnen blijven vervullen, zonder dat zij seculiere waarden in de plaats hoeven te stellen voor hun identiteit.

Debora Metry is onderzoekster aan het Cross-cultural Human Rights Centre, Vrije Universiteit. Hafsa Zamour is onderzoekster aan het Cross-cultural Human Rights Centre, Vrije Universiteit. Tom Zwart is hoogleraar Crosscultureel Recht, Universiteit Utrecht.

Football news:

Ceferin heeft duidelijk gemaakt dat we er categorisch tegen zijn. De UEFA over Bartomeu ' s woorden over de Europese Superliga
Pep op de kritiek: nederlaag wordt tegenwoordig een ramp door sociale media. Soms is de tegenstander beter dan wij, dit is het leven. Manchester City manager Pep Guardiola heeft gesproken over de kritiek die zijn team heeft gekregen na een reeks slechte wedstrijden. Soms zijn we niet goed genoeg, soms presteert de tegenstander beter dan wij. Dit is het leven. Deze dagen verandert de nederlaag in een echte ramp door sociale netwerken. Stabiliteit is belangrijk voor de club, en de spelers weten wat we doen, waar we vandaan komen, waar we problemen hebben. Ze moeten kalm blijven. Het was belangrijk om te beginnen met twee overwinningen in de Champions League. Nu zijn we dicht bij het bereiken van de 1/8 finales, maar we zijn nog steeds aan het begin van de weg. We worden beter. Ik was erg blij met het personage dat ik vanaf het begin van het spel zag. De manier waarop we hebben gedrukt, de manier waarop we hebben geprobeerd te spelen... We waren waanzinnig geduldig en zochten naar de juiste momenten, het juiste tempo, en we misten geen tegenaanval. Dit was het belangrijkste moment van de wedstrijd. Wij hebben ons goed verdedigd op strafgebied. Over het geheel genomen was het een goede prestatie, omdat ik weet hoe moeilijk het is om zo te handelen in Europese competities, zei Guardiola. Manchester City verslaat Marseille met 6 punten. In de Premier League is Guardiola ' s team op de 13e plaats, met 8 punten in 5 wedstrijden
FIFA over Bartomeu ' s woorden over de Europese Superliga: we weten niets van een overeenkomst
Broer, geef hem niet op. Hij speelt tegen ons. Benzema vroeg Mendy om de bal niet aan Vinicius te geven tijdens de halve wedstrijd met Borussia
In 2010 onderhandelde Pirlo met Barca. De belangrijkste spelmaker van de generatie was klaar om zelfs in de rotatie
Chugainov over Loko in de Champions League: Er zijn kansen om uit de groep te komen. Het team ziet er zelfverzekerd en waardig
Bayern en Alaba slaagden er voor de derde keer niet in een nieuw contract met verdediger David Alaba te sluiten. Vorige week hield de Oostenrijkse agent Pini Zahavi een derde ronde van gesprekken met de club, maar de partijen slaagden er niet in een akkoord te bereiken. Dit is de derde ronde van contractonderhandelingen voor Alaba die tot mislukken gedoemd is. Voorheen probeerden de partijen in juni en augustus tot een akkoord te komen. (') Eerder melding gemaakt van belangstelling voor de 28-jarige uit Juventus en Manchester City