NU+ | Volgende week begint de zomertijd: dit is wat je kunt doen tegen slaapgebrek

Twee keer per jaar wordt de klok verzet. Hoewel veel mensen zeggen daar niet veel van te merken, heeft het wel gevolgen voor je biologische klok. We vroegen experts wat dat betekent en wat je kunt doen om een gebrek aan goede slaap te voorkomen.

De laatste zondag van maart is het weer zover. Dan gaat de klok één uur vooruit en dat betekent een uur korter slapen. "Een uur lijkt niks, maar is best veel als je bedenkt dat de gemiddelde slaapduur tussen de zeven en acht uur is", zegt Marijke Gordijn, directeur van Chrono@Work en onderzoeker humane chronobiologie aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Je biologische klok is het gebied in je hersenen dat je vertelt wanneer je moet gaan slapen. Het bevindt zich boven de plek waar de oogzenuwen bij elkaar komen, in de hypothalamus. "Verder is dat deel van je hersenen verantwoordelijk voor je slaap-waakritme. Het bepaalt daarmee of je een ochtend- of avondmens bent", legt slaappsycholoog Helmy Pluis uit.

De klok heeft een ritme van ongeveer 24 uur en wordt als het ware gelijkgesteld met het opkomen en ondergaan van de zon. "Soms loopt het net iets uit de pas en kan het iets langer of korter duren. Dat komt doordat je biologisch ritme afhangt van de eigenschappen van je biologische klok en het moment dat er daglicht in je ogen schijnt", zegt Gordijn.

Mogelijk val je moeilijker in slaap

Verzetten we ons horloge, dan veranderen we daarmee niet direct iets aan het moment dat we in aanraking komen met daglicht. "Eerder opstaan heeft wel tot gevolg dat je tegen je biologische klok moet ingaan", vervolgt de onderzoeker. "De meeste mensen lukt het wel om hun gedrag aan te passen en daarmee de tijden waarop ze daglicht zien. Maar voor de mensen met een langzamer lopende klok is dat iets moeilijker."

Eigenlijk zou je dit weekend al moeten beginnen met tien minuten of een kwartier eerder naar bed gaan en eerder opstaan.
Marijke Gordijn, chronobioloog

"Zij hebben van nature al de neiging later naar bed te gaan. Het zijn avondmensen. Zij hebben dat ochtendlicht echt nodig om wakker te worden en hun biologische klok te versnellen." Pluis vult aan: "Sommige mensen hebben problemen met in slaap vallen op de nieuwe tijd of zijn heel slaperig overdag. Dit komt doordat de wintertijd voor hun biologische klok goed functioneerde en de nieuwe tijd niet."

Begin nu al eerder naar bed te gaan

Voor deze groep is het goed om te weten dat een nieuw biologisch ritme bereiken tijd kost. "Daarom zou je eigenlijk dit weekend al moeten beginnen met tien minuten of een kwartier eerder naar bed gaan en eerder opstaan", zegt Gordijn. "En zoek direct na het opstaan, maar ook gedurende de hele dag meer het daglicht op."

Tips van slaappsycholoog Helmy Pluis

Al enige tijd gaan er in de Europese Unie stemmen op om de zomer- of wintertijd af te schaffen. Beide experts vinden dat de zomertijd voor ons niet de ideale tijdgrens is. "Dat zou betekenen dat mensen de ochtenden in de winter te lang in het donker zitten. Te weinig licht kan slaapproblemen en depressie in de hand werken", zegt Pluis.

Leven in onze eigen tijdzone is nog beter

Gordijn maakt deel uit van een samenwerkingsverband dat pleit voor een gezonder beleid. "Wij proberen mensen te doordringen van het belang van ieder land in zijn eigen tijdzone laten leven. De wintertijd als standaardtijd zou beter zijn voor onze gezondheid, omdat we dan beter gesynchroniseerd zijn met het afwisselen van licht en donker. Maar het is nog beter als we in onze eigen tijdzone zouden leven en de West-Europese tijd zouden aanhouden."

Het is onduidelijk wanneer de Europese lidstaten een knoop doorhakken, maar Gordijn vindt dat de kwestie niet serieus genoeg wordt genomen. "Het gaat niet om een paar nachten waarin je misschien wat minder slaapt, iemand kan hier weken last van hebben. Op de korte termijn kan je je daardoor minder goed voelen, op de lange termijn zorgt het voor meer hartinfarcten en meer ongelukken op de weg door vermoeidheid en slaaptekort."


Football news:

Newcastle werd gekocht voor de Saoedi ' s door dezelfde dame die de sjeiks naar Man City bracht en de Britse prins verliet voor onafhankelijkheid
De Premier League is van mening dat Saoedi-Arabië de club niet heeft gekocht, Shearer en de fans zijn blij, er is een zware reflectie in de media: de wereld na de verrijking van Newcastle
Tutberidze ' s zoektocht in het paarschaatsen: Tarasova en Morozov veranderde het programma-en Gleichengauz is verdrietig dat zijn ideeën niet paste daar
Russische voetballer-meme-top 2 in uithoudingsvermogen in FIFA 22. Vermoeidheid is een illusie
Een unieke passage door de bouw van de snelste stedelijke Baan F-1: Het wordt voorbereid voor de Grand Prix voor $ 660 miljoen, de start is in 2 maanden
Rangnik zwijgt over Loco, maar spreekt met de Europese media. We analyseren Nikolic ' s ontslag door een monoloog over Red Bull
Fiorentina vraagt 90 miljoen euro voor Vlahovich. Man City, Juventus, Tottenham en Inter bieden voor de Servische Europese topclubs zijn geïnteresseerd in Fiorentina spits Dusan Vlahovic

3:06 Merendeel veehouderijen die stilgelegd waren vanwege muizengif mogen weer open
3:00 Hoe chipbedrijf ASML in een geopolitieke strijd belandde
2:44 Man schiet zeker 22 mensen dood in Amerikaanse staat Maine
1:53 Leiden Film Festival trapt af met nieuwe film van Nicolas Cage
1:52 Zeker zestien doden en tientallen gewonden bij schietpartij in Amerikaanse plaats Lewiston
1:52 Zeker 22 doden en tientallen gewonden bij schietpartijen in Amerikaanse plaats Lewiston
1:49 Huisdokters binden strijd aan om hogere tarieven
1:44 Schutter dringt bowlingbaan binnen in VS, Amerikaanse media: zeker tien doden
1:44 Schutter dringt bowlingbaan binnen in VS, Amerikaanse media: meer dan tien doden
1:44 Schutter dringt bowlingbaan binnen in VS, Amerikaanse media: zeker zestien doden
23:04 Donald Trump krijgt opnieuw boete in New York voor overtreden spreekverbod
22:55 Nederlandse voertuigen rijden meer, stekkerauto bezig met opmars
22:53 CBS: ruim 10 miljoen mensen hebben keuze gemaakt in Donorregister
22:21 Duizenden huishoudens in Culemborg hebben weer gas
22:08 Lisa Wiersma’s reconstructie van een nachtmerrie
21:39 Trump krijgt 10.000 dollar boete voor overtreden spreekverbod
21:38 Wrakingsverzoek in opruiingszaak Willem Engel afgewezen 
21:36 OGC Nice-speler zeven duels geschorst na bericht over conflict Israël-Hamas
21:29 Shell-topman schrapt tweehonderd banen in duurzame energie
21:27 Slot met Feyenoord koploper in CL-groep: 'Dit gebruiken om iets speciaals te doen'
21:26 Shell-topman schrapt 200 banen in duurzame energie
21:04 Xavi Simons schittert met prachtgoal en assist voor Leipzig, PSG doet Milan pijn
20:55 Apple gooit prijs voor streamingdienst Apple TV+ flink omhoog
20:43 Ook blauwtong in Zeeland, waardoor virus nu in alle provincies heerst
20:35 Ook blauwtong in Zeeland, daarmee heerst het virus nu in alle provincies
20:30 Meta verrast met zeer goede cijfers
20:18 Twee mannen opgepakt na kilometerslange achtervolging over A50
20:06 Giménez en Zerrouki beleven droomavond: 'We kunnen geschiedenis schrijven'
20:00 Annus Horribilis 2023 - De laatste stuiptrekking van de schrijvende aap Don Arturo (42)
19:52 Ontslagen bij duurzame energiedivisie van Shell
19:37 Ook oorlogsrecht is een wapen geworden
19:28 OnlyFans verdient miljarden, maar seksuele uitbuiting neemt toe
19:23 ‘Oorlogsmisdaden door Hamas zijn geen vrijbrief voor Israël om die ook te plegen’
19:22 Het positieve nieuws van de afgelopen periode: Slimme badmuts en minder afval
19:21 Ajax-trainer Maduro onder de indruk van Brighton: 'Ik ga andere accenten leggen'
19:21 Vier spelers van Telstar willen niet in shirt met regenboogmotief spelen
19:16 Giménez kan voor Feyenoord ook scoren in de Champions League
19:15 In de Kamer wil hij ‘het systeem bevragen’
19:11 Op de bres voor de maakindustrie in Nederland: ‘We lopen achter’
19:09 Pusic bij debuut als Shakhtar-trainer onderuit tegen Barcelona in CL
19:03 De Australische kangoeroe: icoon of plaag?
19:03 Ajax-coach Maduro onder de indruk van Brighton: 'Ik ga andere accenten leggen'
19:02 Republikein Mike Johnson verkozen tot voorzitter Huis van Afgevaardigden
19:00 Stop de genocide, BDS nu!
18:47 Republikein Mike Johnson verkozen tot voorzitter van Huis van Afgevaardigen
18:44 Overzicht | Israël zou op verzoek van VS willen wachten met start van grondoffensief
18:43 Giménez gidst sterk Feyenoord naar belangrijke zege op Lazio in CL
18:43 AZ-trainer Jansen kijkt uit naar duel met Emery: 'Hij is een prachtig voorbeeld'
18:43 Abel maakt 24 jaar na hit 'Onderweg' comeback met nieuwe muziek
18:35 Vier Telstar-spelers weigeren in regenboogshirt te spelen bij KKD-wedstrijd
18:25 Voetafdrukken dinosaurus ontdekt op strand in Zuid-Engeland
18:17 Onbekende aartsconservatief Mike Johnson nieuwe voorzitter Huis van Afgevaardigden
18:10 Maar waar protesteren deze studenten tegen?
18:08 Na weken van gesteggel is Mike Johnson nieuwe Republikeinse voorzitter Huis
18:05 Apple verhoogt prijs voor streamingdienst Apple TV+ flink
18:01 Dertien Kamerpartijen zeggen nu: 'Koning betaal belasting, net als iedereen'
18:00 Mike Johnson verkozen tot voorzitter Huis van Afgevaardigden
17:56 Maduro erkent dat Steijn moeite had met betoog clubpsycholoog Almere over Ajax
17:49 NRC-redacteur Niki Korteweg is Europees wetenschapsjournalist van het jaar
17:42 Kamer en kabinet erkennen dat jeugdbescherming niet op orde is
17:41 Wielerploeg Jumbo-Visma vindt nieuwe sponsor: kunnen jaren vooruit
17:41 Maduro erkent dat Steijn moeite had met tirade clubpsycholoog Almere City
17:20 Khadija Arib eist dat onderzoek naar gedrag Khadija Arib (voorlopig) geheim blijft
17:20 Leerlingenvervoer in Breda 'ietsjes beter', maar ouders merken er niets van
17:18 Gerommel in de Partij voor de Dieren gaat door in de rechtbank
17:11 Verffabrikant AkzoNobel wil komende jaren écht efficiënt worden
17:11 Rapport: mensen van Afrikaanse afkomst ervaren nog veel racisme in EU
17:11 Rapport: mensen van Afrikaanse afkomst in EU ervaren meer racisme dan eerder
16:57 Kandidaten parlementsvoorzitter VS door Republikeinse draaideur
16:56 Op 50ste verjaardag van kerncentrale Borssele is politieke weerstand verdwenen
16:52 OM eist 22 jaar cel tegen zevende verdachte vergismoord Beuningen
16:50 Advocaat Paul Acda voor half jaar geschorst om rol in Sanderink-saga
16:38 Bijlezen: dit gebeurde vandaag in de oorlog tussen Hamas en Israël
16:35 'Iran wil eenheid uitstralen met Hamas, Hezbollah en Islamitische Jihad'
16:32 In 100 woorden | Waarom is de maan rond (en is dat überhaupt zo)?
16:30 LIVE VOETBAL! Feyenoord - Lazzzioooooooo
16:25 Rotterdamse verbrandingsoven nog zeker jaar buiten werking na brand
16:23 Man valt drie verdiepingen naar beneden in winkelcentrum Eindhoven
16:18 Veltman ziet situatie Ajax met lede ogen aan: 'De gifbeker moet echt leeg'
16:14 Officieel Zweeds woordenboek na 140 jaar eindelijk voltooid
16:08 Taxi in Amsterdam rijdt kinderwagen met baby aan en rijdt door
15:49 Man opgepakt die mogelijk betrokken was bij aanslag op Zweden in Brussel
15:40 Feyenoord begint met Zerrouki en Giménez aan belangrijk CL-duel met Lazio
15:39 Taxi rijdt kinderwagen met baby aan in Amsterdam, verdachte rijdt door
15:37 Corona-ophef achtervolgt BBB: groeipijnen of slechte screening?
15:36 Tweede Kamer veroordeelt leus ‘from the river to the sea’
15:35 Iemand z'n geld kwijt?
15:32 OM eist 22 jaar cel tegen verdachte vergismoord Beuningen
15:31 Judoka De Wit grijpt naast goud op Grand Slam van Abu Dhabi
15:28 Grindpaden en veel bergetappes in Tour de France, wielrensters vier dagen in Nederland
15:28 Grindpaden en veel bergetappes in volgende Tour de France, wielrensters vier dagen in Nederland
15:26 Nederlandse cricketers kansloos onderuit tegen topland Australië op WK
15:14 Nederlandse cricketers kansloos onderuit tegen Australië op WK
15:10 OVV-voorzitter: 'Kabinet had meer twijfel moeten tonen tijdens coronacrisis'
15:09 Cody Gakpo staat voor rentree bij Liverpool na bijna een maand blessureleed
15:05 Ineens gaat het migratiedebat niet alleen over asiel
14:54 Duizenden woningen in Culemborg zitten zonder gas vanwege gaslek
14:52 Twee tips over doodgestoken trucker Hazeldonk, identiteit is nog niet zeker
14:50 'From the river to the sea'-leus is geweldsoproep, vindt Kamermeerderheid
14:50 Tweede Kamer overwegend positief over maatschappelijke diensttijd