Netherlands
This article was added by the user . TheWorldNews is not responsible for the content of the platform.

Wil Poetin hen berechten als nazi’s of behandelen als krijgsgevangenen?

N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.

Marioepol De overgave van een duizendtal Oekraïense strijders in de Azovstal staalfabriek is een belangrijk symbool voor Rusland.

Voor het militaire verloop van de oorlog in Oekraïne maakt het naar verwachting niet veel uit dat Rusland nu ook de laatste haard van Oekraïens verzet bij Marioepol heeft overwonnen. Maar de symbolische betekenis is aanzienlijk.

De afgelopen dagen hebben zich honderden Oekraïense strijders overgegeven die wekenlang onder zware bombardementen hadden standgehouden in (en onder) het complex van de Azovstal-staalfabriek in Marioepol. Volgens een bekendmaking van het Russische ministerie van Defensie, woensdag, zijn het er inmiddels 959. Ook al hebben ze het beleg overleefd, nu ze zich in Russische handen bevinden, is hun lot – nog steeds – hoogst onzeker.

Zal Rusland hen zien, en behandelen, als krijgsgevangenen, die eventueel geruild kunnen worden tegen Russische krijgsgevangenen in Oekraïense handen, zoals Oekraïne hoopt? Of worden ze in Rusland berecht als oorlogsmisdadigers – wat de voorzitter van het Russische parlement dinsdag bepleitte voor althans een deel van hen, de „nazi-misdadigers”?

Dat is een uiterst beladen etiket. Te meer omdat het vaak met extreemrechts in verband gebrachte Azov-regiment de kern vormde van de militairen in de fabriek. En omdat president Poetin de oorlog herhaaldelijk heeft gerechtvaardigd als operatie om ‘nazi’s’ te bestrijden. Dat maakt het niet waarschijnlijk dat hij vermeende ‘nazi’s’, die in Oekraïne ook nog eens gevierd worden als helden, hun vrijheid zal willen teruggeven, ook al is het als onderdeel van een gevangenenruil.

Krijgsgevangenen genieten bescherming onder de Conventies van Genève. Daarin is onder meer bepaald dat krijgsgevangenen niet bestraft mogen worden voor hun individuele aandeel in de strijd, maar alleen gevangen genomen mogen worden om hen aan gevechtshandelingen te onttrekken. Uitzonderingen daarop zijn oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.

Volgens de woordvoerder van president Poetin zullen de gevangen uit de Azovstal-fabriek „in overeenstemming met de internationale standaarden” worden behandeld. Maar dat is voor de Oekraïners weinig geruststellend als ze door Rusland worden beschouwd als oorlogsmisdadigers.

Of er Oekraïners in het fabriekscomplex zijn achtergebleven, is onduidelijk. De hoogste commandanten van de militairen die zich hadden verschanst in de bunkers en tunnels onder fabriek, zouden zich niet onder de honderden Oekraïners bevinden die afgelopen dagen in bussen zijn afgevoerd, zei de leider van de zelfverklaarde ‘volksrepubliek’ Donetsk (DNR), Denis Poesjilin, woensdag.

Lees ook: Bevrijd uit de Azovstal-fabriek: ‘Twee maanden geen zon, geen kleur gezien’

Op het slagveld heeft dit alles weinig invloed. Al weken voor de val van de Azovstal-fabriek hadden Russische troepen de rest het grotendeels verwoeste Marioepol onder controle. En daarmee in de praktijk ook de brede strook land in het oosten en zuiden van Oekraïne die een corridor over land vormt naar de Krim, het schiereiland in de Zwarte Zee dat Rusland in 2014 annexeerde.

Daarmee is voor Oekraïne de toegang tot de Zwarte Zee, belangrijk voor de export, ernstig beperkt. De Zee van Azov is de facto een Russische binnenzee geworden.

De strijd om de fabriek heeft Russische troepen lange tijd in Marioepol bezig gehouden, zegt Oekraïne, en hen zo verhinderd op andere fronten in actie te komen. De Russische politieke analist Dmitri Trenin relativeert dat: de meeste Russische militairen uit Marioepol en omgeving zouden niet pas deze week, maar al eerder elders in het oosten van Oekraïne zijn ingezet. Ze hebben dus niet nu opeens de handen vrij om de Russische troepen te versterken die felle strijd leveren in de Donbas.

Het Russische offensief loopt ook daar moeizaam. Bij Charkov hebben Oekraïense troepen gebied op de Russen heroverd en bedreigen ze hun aanvoerlijnen.

Zo klein als de militaire betekenis is van de val van de Azovstal-fabriek, zo „enorm groot” is de psychologische betekenis voor Rusland, zegt Trenin in The Washington Post. Voor Rusland, dat sinds het begin van de invasie zo veel militaire tegenslagen te verwerken heeft gekregen, is het een zeldzame opsteker dat de mannen die voor Oekraïne helden waren, nu hebben moeten opgeven. Het Russische ministerie van Defensie toonde een video waarop te zien zou zijn hoe de Oekraïners het fabriekscomplex verlaten, terwijl ze gefouilleerd worden en gewonde kameraden met zich meedragen.

De Oekraïense regering speekt overigens niet van ‘overgave’, maar van ‘evacuatie’ van de strijders uit de fabriek, een term die ook in veel internationale media werd overgenomen. Honend schreef de plaatsvervangende ambassadeur van Rusland bij de Verenigde Naties op Twitter, mede in reactie op een artikel in The New York Times waarin sprake was van „het einde van de gevechtsmissie” van de mannen in de fabriek: „Ik wist niet dat het Engels zo veel manieren had om een enkele boodschap over te brengen: de #Azov-nazis hebben zich onvoorwaardelijk overgegeven”.

De Oekraïense regering benadrukt dat ze strijders in de Azovstal-fabriek opdracht had gegeven de fabriek te verlaten om geëvacueerd te worden – omdat ze hun missie volbracht hadden. President Zelensky zei dinsdag: „We hopen dat we hun levens kunnen redden. Oekraïne heeft zijn Oekraïense helden levend nodig.”