Netherlands

Wat staan nieuwe omroepen als Omroep Zwart en Ongehoord Nederland te wachten?

PowNed zou Hilversum opblazen. In 2009 mocht de omroep samen met WNL toetreden tot het publieke omroepbestel. In de weken vooraf had omroepbaas Dominique Weesie met collega’s van GeenStijl campagne gevoerd om het benodigde aantal leden te verzamelen, „omdat wij ook wel eens een greep willen doen in de 500 miljoen die jaarlijks over de slagboom van het Mediapark wordt gekieperd”.

Blijf vooral brutaal, drukte de baas van de publieke omroep Henk Hagoort Weesie bij de start van PowNed op het hart. Géén water bij de wijn. Voor de camera’s van SBS Shownieuws klonk de nieuwe omroepbaas gretig. Weesie kon „niet wachten om met gestrekt been dat zouteloze Hilversum te treffen”. Eenmaal „binnen” zegt Weesie nu tien jaar later, gingen al zijn principes „meteen overboord”. Hoewel hij er nog altijd niet voor terugschrikt kritiek te ventileren – op het ledenmodel, de rol van de netmanager – paste zijn omroep zich volledig aan de Hilversumse mores aan. „Je kunt wel roepen dat je de boel wil opblazen, maar met die houding kom je in Hilversum gewoon niet aan de bak.”

Bert Huisjes, omroepbaas van het „vrolijk rechtse” WNL: „Als je meedoet in een systeem, moet je dat systeem ook onderschrijven. Hoe meer je op de flanken zit, hoe moeilijker het wordt om mee te draaien in een mainstream model.” Willemien van Aalst van Human: „We balanceren voortdurend op de vraag: zijn onze programma’s nog Human genoeg?”

De Nederlandse Publieke Omroep heeft een ‘open bestel’: iedere vijf jaar maken nieuwelingen kans op een tijdelijke uitzendstatus. Wie voor het eind van dit jaar 50.000 betalende leden heeft en voldoende onderscheidend is, mag het vijf jaar lang als aspirant-omroep proberen. Wie zich vervolgens bewijst, krijgt een volwaardige omroepstatus.

Voor iedere groep een eigen omroep. Dit zijn de kandidaten

De afgelopen maanden maakten zeventien nieuwe omroepen bekend te willen toetreden tot het bestel. Ongehoord Nederland wil een podium bieden aan mensen die in andere media geen ruimte zouden krijgen. Omroep Groen wil aandacht voor klimaat. Omroep Stamppot is er voor het ‘Achterhoek-gevoel’. En Omroep Zwart wil meer diversiteit op tv. Oprichter Akwasi onthulde bij Jinek al een glimp van zijn prestigieuze plannen. Zo wil hij „onder andere” een nieuwsorganisatie optuigen die de wereld vanuit ander perspectief beziet. Het feit dat de NOS (ruim 700 fte) slechts twee correspondenten in Afrika heeft is „van de zotte”, vindt hij. „Dat willen wij veranderen.”

Kan dat? Wat komt er als nieuweling op je af? Hoe maak je tv? Hoe duur is dat? Waar zet je eigenlijk je bureaustoel neer? Nieuwelingen krijgen een budget van circa 3,5 miljoen euro (afhankelijk van het aantal nieuwe omroepen) om radio-, tv- en online producties te maken. Maar een handboek Hilversum, dat is er niet. Was PowNed een bedrijf geweest, had de bank hen linea recta naar huis gestuurd, zegt Weesie – die achteraf scherper de risico’s ziet. „We hadden wel eens een YouTube-filmpje gemaakt, maar daarmee hield het op. Als nieuwe omroep moet je het helemaal zelf uitzoeken. Prettige wedstrijd jongens.” We blikken terug met de drie huidige aspirantomroepen. WNL en PowNed traden in 2009 toe tot het bestel (zij kregen vijf jaar extra om zich te bewijzen), Human is sinds 2016 aspirant. De omroep begon in 1989 als Humanistische Omroep Stichting, om als ledenomroep verder te gaan. Hoe hebben zij die eerste jaren ervaren? Wat zijn voor nieuwkomers de lessen?

De drie omroepbazen – Willemien van Aalst (Human), Bert Huisjes (WNL) en Dominique Weesie (PowNed) – benadrukken vooraf dat de onderlinge sfeer constructief is, al willen ze liever een-op-een hun verhaal doen, in plaats van gezamenlijk om tafel. Dat zou „ongemakkelijk” zijn. De aspiranten zijn „totaal verschillend”, vinden alle drie. In de praktijk blijken de ervaringen eensluidender dan verwacht.

Na het Shownieuws-interview begon PowNed-baas Weesie zijn nieuwe omroep vanuit een pand in Amsterdam. Hilversum was goedkoper, maar saai. En, adviseerden vakgenoten, veel items draai je toch in Amsterdam, daar werken meer deskundigen dan in de binnenstad van Hilversum. Bijkomend voordeel: mocht er iets misgaan met een item, konden ze altijd nog bij collega’s in de hoofdstad terecht. Weesie: „Hoe vaak hebben wij niet voor de deur van de studio van DWDD gestaan om hun gasten met draaiende camera op te vangen.”

Weesie wilde zijn omroep gezicht geven met een dagelijks nieuwsprogramma: PowNews. Maar toen hij dat plan opperde in een bijeenkomst met omroepbazen, werd hij „uitgelachen”. „Dat houden jullie nog geen twee weken vol, zeiden ze.” Weesie herinnert zich een heisessie kort daarna in Ermelo, waarin hij het nieuwsprogramma vorm probeerde te geven. Directeur televisie Gerard Timmer hing aan de lijn: was een eigen nieuwsprogramma niet veel te hoog gegrepen? Weesie: „We hadden toch niet voor niets een nieuwe omroep opgericht?”

Zijn les, zegt Weesie nu: verbind ervaren mensen aan je omroep. Met hulp van tv-maker Ewart van der Horst (bedenker DWDD) wist hij de NPO van het belang van PowNews te overtuigen. Van der Horst weet hoe je een dagelijks programma maakt, zegt Weesie. En wat het kost om een cameraman te huren, of een dag te monteren – en wanneer je te veel betaalt. „Hij heeft ons dat eerste jaar door het moeras getrokken.”

Als nieuwe omroep weet je van niks, zegt Weesie – die worstelde met het jargon, met de overlegcultuur en een onervaren verslaggeverspoule. „Het was gekkenwerk. De eerste aflevering is op diezelfde dag gemaakt. We hadden niks! Ik stond te stuntelen in de studio. Ik had vier verslaggevers die per persoon drie items op een dag moesten draaien. En elke dag kon er iets misgaan. Dan was er weer een auto stuk. Of het geluid onder een opname ontbrak.”

WNL-baas Bert Huisjes zegt dat ook: er komt onverwacht veel op je af. Toen hij laatst Arnold Karskens in de Tweede Kamer tegen het lijf liep, waarschuwde hij de oprichter van Ongehoord Nederland nog dat het halen van de ledendrempel slechts de eerste horde is. „Als je eenmaal binnen bent, begint het pas.”

Niet alleen moet er een redactie worden aangenomen en een pand worden gezocht. Er moet een ledenraad komen, een raad van bestuur, een raad van toezicht, een redactiestatuut. En, zegt Huisjes, „er ontstaat vergaderdruk” – bij een kleine omroep ben je doorgaans directeur én hoofdredacteur. Hij doet een poging tot een opsomming: het College van Omroepdirecteuren, netredacties, werkgroepen met subthema’s. Er zijn vergaderingen ‘televisie’ per zender, vergaderingen ‘radio’ per zender en als omroep ga je maandelijks bij de netmanagers langs.

Maar stel nu, de bestuurslaag is op orde en de omroepideologie staat op papier: dan moeten de plannen in goed bekeken tv- en radioprogramma’s worden omgezet. Op de Amsterdamse redactievloer van WNL doet Huisjes, serieus gezicht, vast een voorspelling: „Let maar op, grote kans dat de oprichters van sommige nieuwe omroepen straks rollebollend over straat gaan.” Ook bij zijn eigen omroep verliep het eerste jaar „chaotisch”. „Je begint op papier eensgezind, maar als de omroep dan wordt opgebouwd blijkt dat iedereen dat anders voor zich ziet. Wat voor huis moet dit worden? De één wil openslaande deuren. De ander wil een schuifpui.” Zijn advies: kies een duidelijke koers. „Je kunt wel én een journaal én verdiepende documentaires willen maken: dat lukt binnen het budget niet.”

Lees ook: De macht van de netmanager reikt helemaal tot aan de presentator

PowNed zette in op een dagelijks nieuwsprogramma, waarmee 85 procent van het omroepbudget werd opgeslokt, aldus Weesie. WNL koos dezelfde strategie met iedere ochtend Goedemorgen Nederland. Huisjes: „Ik koos bewust voor programma’s die niet duur zijn, waarvan je er veel kunt maken.” Goedemorgen Nederland is „goedkoop”, zegt hij, 15.000 euro per aflevering, „maar dan ben ik er wel iedere dag”.

„Je kunt ook kiezen voor een dramaserie van een miljoen. Maar die spoel je in acht afleveringen weg. Dat beklijft minder.” Dat WNL de ochtend kreeg, baarde hem vooraf zorgen. Welke politicus wil zo vroeg uit bed? „De ochtend was toen nog het Siberië van het uitzendschema. Wie er niet toe deed mocht ochtend-tv maken.” Het pakte goed uit, vindt hij. Goedemorgen Nederland duurt drie uur: „In de ochtend kun je over een heel dossier komen praten.”

De publieke omroep, daarover zijn de drie omroepbazen het terugkijkend wel eens, is een waardevol model. Niet de NPO, maar de losse omroepen zijn voor hun producties verantwoordelijk. Huisjes: „Als wij Wilders uitnodigen, dan kan niemand de NPO daarop aanspreken. De losse omroepen zijn een geweldige zak zand voor de deur.”

Maar de publieke omroep is óók complex. Zeker als je klein bent. Drie netmanagers bewaken het profiel van de losse zenders NPO1, 2 en 3, en verdelen de zendtijd. Op primetime zul je de programma’s van aspirant-omroepen niet snel tegenkomen. Omdat grote omroepen meer budget ontvangen, en dus ook meer ruimte krijgen. En omdat een deel van de slots al vergeven is. Dat is historisch zo gegroeid: sommige programma’s lopen al jaren.

Willemien van Aalst is sinds drie jaar directeur van Human. De humanistische omroep maakt programma’s die „de blik verruimen”, zoals Medialogica en Het Filosofisch Kwintet. In plaats van veel en dagelijks kiest Human naar eigen zeggen voor producties die „verdiepend” zijn, voor „onderzoek, documentaires en debat”. Haar grootste les? „Je komt als omroep binnen en je denkt: dit en dat ga ik maken”, Ze laat een pauze vallen, „Nou, zo werkt het niet. Je schuift bij de netmanager aan met je mandje ideeën, en daarover moet je dan in gesprek. Niets is zeker.”

Van Aalst legt uit dat de „hardcore humanistische programma’s” doorgaans geen „kaskrakers” zijn. Die zullen niet prominent geprogrammeerd worden. Maar ook Human wil er niet alleen voor de „happy few” zijn, zegt Van Aalst. Zo kan het dat de omroep onlangs De grote Klimaatkwis bracht, op NPO1 op zaterdagavond. „Veel mensen zullen zeggen: dat is niet hardcore Human. Klopt, is het ook niet.” De omroep wil het klimaat agenderen én „voor dit abstracte thema” een groot publiek bereiken: het compromis vonden ze in de vorm, een quiz. Haar les: „Je zult je als omroep ook tot een zender moeten verhouden”. Ze bedoelt: programma-ideeën past de omroep aan om een goeie plek in het uitzendschema te bemachtigen. „Dat is de dans die je doet.”

Wettelijk gezien is vastgelegd dat niet de netmanagers maar omroepen over vorm en inhoud van programma’s gaan. Maar in de praktijk bewegen ook WNL en PowNed noodgedwongen mee. Huisjes van WNL: „Wil je meegaan in het portfolio van de publieke omroep, dan moet je bruggen slaan. De publieke omroep zendt geen documentaires uit om half negen op zaterdagavond.”

PowNed ging nog een stap verder: dat de omroep sinds dit jaar De gevaarlijkste wegen van de wereld uitzendt noemt Weesie een tegemoetkoming aan de netmanager, Suzanne Kunzeler van NPO3. „BNNVARA wilde het programma kwijt, Suzanne wilde het voor NPO3 behouden.” Weesie noemt het geen typisch PowNed-programma, al kan de omroep het format wel inkleuren met gastenkeuze. „Je moet af en toe meegaan met een verzoek. Als ik de netmanager help, helpt zij mij de volgende keer misschien met het programmeren van een echt PowNed-programma.” Kunzeler laat weten dat dit „geenszins bedoeld is als uitruil”. „Het is niet zo dat doordat PowNed dit programma uitzendt de omroep ook andere of meer programma’s krijgt.”

Waarom is het belangrijk om zichtbaar te zijn? Waarom ligt de nadruk zo sterk op de eigen omroepideologie? PowNed schrapte hun voetbalprogramma Heilig Gras, naar eigen zeggen omdat het „te inwisselbaar” was. Een aspirant is er tijdelijk, redeneren de omroepbazen. Je mag het vijf jaar lang proberen. Daarna wordt de balans opgemaakt: is de omroep wel onderscheidend genoeg?

Zichtbaarheid is ook belangrijk voor de ledenwerving, legt Van Aalst uit. Aan het eind van dit jaar moeten de aspiranten er 50.000 hebben om kans te maken op de volwaardige status. „En zichtbaar word je niet als je met je programma’s op de zondagmiddag blijft zitten.” Met haar aantreden eind 2017 heeft Human voor het eerst een marketingafdeling opgericht, het omroeplogo vernieuwd en probeert de omroep zich nadrukkelijker rondom zijn eigen programma’s te manifesteren. Leden werven – met beloftes en plannen – vóór je als omroep begint is één ding, zegt ze. Die leden vasthouden is moeilijker gebleken.

Van Aalst schoof vanaf dag één bij de belangrijkste omroepoverleggen aan. „We moeten ons ook fysiek tegenover de mensen binnen de NPO verhouden.” Huisjes en Weesie erkennen dat ook: wie zich laat zien, mag meepraten. In de overleggen hoor je welke programma’s eraan komen en welke eindigen. Je moet weten dat de onderhandelingen over de opvolger van DWDD zijn stukgelopen, om tijdig op dat slot te kunnen pitchen. Huisjes: „Je moet weten waar de vis zit.”

Alle drie willen vanaf 2022 als volwaardige omroep toetreden. Human voert campagne met de slogan: het is erop of eronder. Het ledenbestand moet kloppen, het beleidsplan, en de toegevoegde waarde wordt getoetst. Huisjes – die de netmanager nog altijd een appje stuurt als de kijkcijfers van Goedemorgen Nederland goed zijn – zegt: „Je moet blijven nadenken over je legitimatie. Het leven is je als omroep niet vanzelfsprekend gegeven.” Weesie – die niet zoals een volwaardige omroep over een eigen juridische afdeling beschikt – breekt zijn hoofd momenteel over de erkenningsaanvraag die PowNed moet opstellen, een voorwaarde om als volwaardige omroep te worden toegelaten. Aan welke eisen moet zo’n aanvraag voldoen, vraagt hij zich hardop af. „Een kant-en-klare instructie, of een handboek, dat is er niet.”

Football news:

Mueller feliciteerde Brady, die op 43-jarige leeftijd zijn 10e Super Bowl bereikte: je bent een held en een inspiratie! = = = Tampa = = = in de finale van het NFL championship speelt quarterback Tom Brady in de finale van de Tampa. Gefeliciteerd, Tom. Je bent een held en een inspiratie! de Duitse voetballer schreef. Tom Brady is 43 jaar. Hij bereikte zijn tiende Super Bowl van zijn carrière. Hij heeft al 6 kampioenschappen op zijn rekening, 4 keer werd hij erkend als de MVP van de Super Bowl. = = Clubcarrière = = Brady maakte zijn debuut in het eerste seizoen in Tampa na het verlaten van New England, waar hij sinds 2000 voor speelde
Neville vergeleek Liverpool met Coventry na Manchester United ' s overwinning. Waarschijnlijk vanwege de kleur van het uniform
Vladimir Gazzaev hield de eerste trainingssessie met Siena
Alessandro Costacurta: Inter zijn de favorieten voor zowel de Milan derby en de Scudetto
De Valencia speler testte positief op antigenen. Gisteren was een match met Attico
Tottenham was een van de beste clubs in de Premier League. Manchester United, Arsenal, Brighton and Man City-in de top 5, Liverpool-7
Manchester United en Liverpool deden een show in de cup. De sponsor van het entertainment is de stoutmoedige posities van Trent en Rashford (Verenigd hebben dit voordeel beter gerealiseerd)