Netherlands

Wat betekent het om te zeggen dat iets waar is?

De kwaliteit van het wetenschappelijk werk staat onder druk. Dat staat tenminste in een streng rapport over de Nederlandse praktijk van wetenschapsbeoefening dat in september verscheen. De conclusie rept over „zwaar weer” en „bedreiging van wetenschappelijke integriteit”.

Voor de duidelijkheid: het rapport Goede wetenschap: een visie van binnenuit is inderdaad een visie van binnenuit. Geen opruiing van buiten, geen stennisschopperij. Het onderzoek is geïnitieerd door NWO, de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek. Het maakt deel uit van een programma dat is ondergebracht bij ZonMw, de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie. Kortom, eigen kring.

Het rapport is niet mals. Er hoeft geen criticaster van buitenaf aan te pas te komen om een behoorlijk guur beeld te schetsen van de wetenschapspraktijk. Wetenschappers moeten steeds harder rennen om hun onderzoek ‘sexy’ te maken voor financiers en commissies. Ze hebben het gevoel onderdeel te zijn van een ‘subsidiecircus’. De industrie bepaalt welk onderwerp als relevant wordt gezien. Politiek en maatschappij sturen het wetenschappelijke werk in de richting van hypes.

En al die sexiness en dat circus en die hypes zorgen voor versnippering, vernauwing, vervaging. Het helpt ook al niet dat niet-wetenschappelijke bureaus worden ingeschakeld bij het schrijven van onderzoeksvoorstellen. „Ze poetsen die helemaal op, en zeggen: ‘Ah – daar moet nog een buzz-woord in!’” Creativiteit en wetenschappelijke integriteit komen in het gedrang, onderzoek wordt smal en conservatief. Alleen nog maar gebaande paden.

Dit zijn de uitkomsten van vier jaar onderzoek op het gebied van scheikunde, wiskunde, filosofie, antropologie, en twee medische disciplines, waaronder epidemiologie. En nu is het dus maar de vraag of ik deze uitkomsten in de krant moet zetten. Want leidt zulke kritiek niet tot afname van vertrouwen? „Ook het vertrouwen van het publiek in wetenschappelijke instituties” staat op de tocht, zegt de projectomschrijving. En hoor je niet alom verzuchten dat je moet vermijden het maatschappelijk wantrouwen aan te wakkeren? Hang de vuile was niet buiten. Feind hört mit.

Aan de andere kant. Je kunt het publiek moeilijk vragen vertrouwen te stellen in instituties die onbetrouwbaar zijn. Aan vertrouwen alleen heb je niets, alles begint met betrouwbaarheid. Juist daarom kan het belangrijk zijn kritiek op integriteit en kwaliteit van de wetenschap wel uitgebreid in de krant te zetten, omdat je zo meewerkt aan verbetering. Iedere vertrouwenscrisis is nu eenmaal een betrouwbaarheidscrisis.

Het is een dilemma. Wie een beetje kritisch wil nadenken zit in een lastig parket. Vuile was binnen of buiten? Kies je voor het laatste, dan is het ook heel legitiem om, bijvoorbeeld, kritisch te kijken naar het vaccinatiebeleid en de sturende krachten in het onderzoek dat daaraan ten grondslag ligt. Hoe bepalend is de industrie in de wetenschapspraktijk? Moeten we echt een derde prik? En hoe zit het met de maatschappelijke en politieke sturing?

Er is niet alleen politieke onrust in de wereld, er is ook onrust op kennistheoretisch gebied. Of het nu gaat om gedragsonderzoek of het onderzoek naar vaccins: het blijkt lastig het er samen over eens te worden wat het betekent om te zeggen dat iets waar is. En het is minstens zo lastig samen vast te stellen wie met het onderzoek daarnaar te vertrouwen is. De wetenschapsinterne kritiek laat zien dat de wetenschap niet met recht en reden kan claimen hierin het laatste woord te hebben.

Je zult in deze tijd opnieuw moeten bedenken hoe je het eens wordt over betrouwbaarheid van kennis. Dat is niet alleen kwestie van integriteit van onderzoekers. Net zo min als het wantrouwen onder buitenstaanders een kwestie is van hun gebrek aan integriteit. Ja, er zijn politieke radicalen, stennisschoppers, extremisten, provocateurs die het wantrouwen aanwakkeren. Maar er zijn ook ongevaccineerden die niet weten wat te denken van de kennis die ter beschikking staat.

Het gaat er niet zozeer om wie er wel of niet deugt: het gaat erom hoe je de instituties van de democratie zo inricht dat ze betrouwbaar zijn. Goede wetenschap, concluderen de opstellers van het rapport, vraagt om goede condities en integere organisatievormen. Minder hypes en sexiness en buzz-woorden. Minder externe sturing, minder afrekenen op kwantiteit. Meer ruimte voor reflectie, vragen en debat.

In een low trust samenleving, om maar een buzz-woord te gebruiken, is betrouwbaarheid een betere oplossing dan dwang, registratie en controle. Een controlesamenleving is per definitie een low trust samenleving.

Football news:

Newcastle werd gekocht voor de Saoedi ' s door dezelfde dame die de sjeiks naar Man City bracht en de Britse prins verliet voor onafhankelijkheid
De Premier League is van mening dat Saoedi-Arabië de club niet heeft gekocht, Shearer en de fans zijn blij, er is een zware reflectie in de media: de wereld na de verrijking van Newcastle
Tutberidze ' s zoektocht in het paarschaatsen: Tarasova en Morozov veranderde het programma-en Gleichengauz is verdrietig dat zijn ideeën niet paste daar
Russische voetballer-meme-top 2 in uithoudingsvermogen in FIFA 22. Vermoeidheid is een illusie
Een unieke passage door de bouw van de snelste stedelijke Baan F-1: Het wordt voorbereid voor de Grand Prix voor $ 660 miljoen, de start is in 2 maanden
Rangnik zwijgt over Loco, maar spreekt met de Europese media. We analyseren Nikolic ' s ontslag door een monoloog over Red Bull
Fiorentina vraagt 90 miljoen euro voor Vlahovich. Man City, Juventus, Tottenham en Inter bieden voor de Servische Europese topclubs zijn geïnteresseerd in Fiorentina spits Dusan Vlahovic