Er is geen staat in de VS die zo sterk bedreigd wordt door de gevolgen van klimaatverandering als Florida. Die dreiging zie je er niet terug in taalgebruik, kustbeschermingen of stemgedrag. Maar dalende huizenprijzen vertellen een ander verhaal: die van een doorsijpelende realiteit.

De wereldmedia hadden de afgelopen presidentsverkiezingen in de VS vooral oog voor Pennsylvania, Georgia, Arizona en Nevada - staten waarmee Joe Biden uiteindelijk met een ruime marge de vereiste aantal kiesmannen wist te behalen, om aangemerkt te worden als de nieuwe president van de VS, per 20 januari 2021.

Maar een andere realiteit is dat in enkele andere swingstaten een meerderheid van de inwoners het juist wel zag zitten, nog vier jaar Trump. Meest opmerkelijk: Florida - de enige staat waar de peilingen er naast zaten, door onderschatting van het aantal Trump-aanhangers in Miami.

“Geen staat in de VS wordt zo sterk bedreigd door klimaatverandering als Florida, en er is geen kust ter wereld waar de zeespiegelstijging zo snel gaat.”

Zeespiegelstijging Florida gaat tien keer zo snel als bij ons

Die lijken daarmee ook weg te kijken voor een probleem dat Trump ontkent, maar dat deze miljoenenstad letterlijk van de kaart kan vegen - en al op verrassend korte termijn. Geen staat in de VS wordt zo sterk bedreigd door klimaatverandering als Florida, en er is geen kust ter wereld waar de zeespiegelstijging zo snel gaat.

In de afgelopen jaren ging dat in een tempo van zo'n 2,5 centimeter per jaar, blijkt uit metingen door de Universiteit van Florida. Dat is ongeveer tien keer zo snel als in dezelfde periode langs de Nederlandse kust.

Zeespiegelstijging is een grillig proces, snelle en minder snelle jaren kunnen elkaar afwisselen. Maar wetenschappers hebben reden om aan te nemen dat Florida ook op lange termijn met sterkere zeespiegelstijging te maken zal krijgen.

Miami dreigt onder te lopen bij 1 graad opwarming

Naast de mondiale versnelling van de zeespiegelstijging komt dat door sterke bodemdaling en het afzwakken van oceaanstromingen in het gebied. Die laatste factor kan langs de oostkust van de VS de zeespiegelstijging tot 1 meter verder verhogen. Florida heeft bovendien nauwelijks kustbeschermingen. De zuidpunt van het schiereiland dreigt daarom volledig in zee te verdwijnen - inclusief Miami - al bij een mondiale opwarming tussen 1 en 2 graden.

Wetenschappers proberen deze dreiging beter in kaart te brengen. Zo lanceerde de Europese ruimtevaartorganisatie ESA afgelopen zaterdag een nieuwe zeespiegelsatelliet, in samenwerking met onder andere het KNMI en de Amerikaanse instituten NASA en NOAA. Doel: nog nauwkeuriger in kaart brengen hoe sterk de zeespiegelstijging versnelt, én waar de risico's het grootst zijn.

De nieuwe satelliet kan ook waarnemen hoe rond orkanen de zee omhoog komt, zodat gewaarschuwd kan worden voor dreigende overstromingen. Inderdaad, extra belangrijk voor Florida.

Verboden over klimaatverandering te spreken

In de politiek leek het echter bij sommigen lang te duren voordat de achterliggende problemen werden erkend, als die überhaupt al werden erkend. In 2015 verbood de Republikeinse gouverneur Rick Scott het gebruik van het woord 'klimaatverandering' (net als de woorden 'opwarming' en 'duurzaamheid') in alle overheidscommunicatie in de staat.

Zijn partijgenoot en opvolger per 2019 Ron DeSantis heeft het verbod weer opgeheven. Maar het illustreert hoe diep ontkenning er kan gaan, en hoezeer de staat op gespannen voet staat met het onderwerp. Scott is bovendien niet uitgespeeld: die is inmiddels senator.

Toch zijn er tekenen dat de realiteit van klimaatverandering ook in Florida begint in te dalen. Dat zit wellicht niet in het stemgedrag en woordgebruik van de mensen, maar in een andere taal - klinkende munt.

Villa's met uitzicht op zee verliezen hun waarde

De duurste huizen van Florida staan in het zuiden, pal aan de onbeschermde zeekust. Vorige maand verscheen een studie waaruit blijkt de huizenprijzen er sinds 2013 dalen vergeleken met de hogergelegen delen in de staat. Een huis koop je immers met de gedachte dat je er misschien wel tientallen jaren wilt wonen, en het daarna ook nog wilt kunnen verkopen - liefst zonder verlies.

Zijn we in Nederland al zo ver? Huizenprijzen stijgen nog overal - met een opmerkelijke verschuiving: in de laaggelegen Randstad gaat die stijging nu minder hard. Maar dat heeft wellicht eerder met die andere crisis te maken: corona - en (nog) niet met de zeespiegelstijging.