Netherlands

VIVA 400 Vrouw: Liesbeth van Leeuwen: ‘Mijn patiënten zijn nooit een nummer’

Gynaecoloog Liesbeth van Leeuwen (44) is expert infectieziekten bij zwangerschap. Ze schrijft mee aan de richtlijnen voor de zorg voor zwangere vrouwen in de coronacrisis.

VIVA400

‘Mijn baas heeft me voorgedragen, een heel mooi compliment. Helemaal in deze heftige tijd. Daarbij vindt ze, net als ik, dat vrouwen zich meer mogen profileren en daar is een lijst als deze natuurlijk perfect voor.’

Covid-19 richtlijnen

‘Als gynaecoloog en specialist infecties krijg ik dagelijks te maken met zwangere vrouwen met infecties, zoals hiv. Toen het coronavirus ons land bereikte, moest ik samen met mijn team in korte tijd met een protocol komen. Onze polikliniek dichtgooien, is voor ons onmogelijk.

In de regel behandel ik vooral zwangerschappen waar iets mee aan de hand is, dan is videobellen vaak geen optie. Wij konden dus alleen kritisch kijken naar de frequentie van controles. Daarbij maakte de spaarzame informatie die in die beginperiode beschikbaar was het allemaal nog lastiger.

Gelukkig weten we inmiddels dat zwangere vrouwen over het algemeen een laag risico hebben op ernstige Covid-19-klachten, doordat zij in de regel vrij jong zijn. We hebben beleid gemaakt waarbij vooropstaat dat zowel het personeel als de zwangere vrouwen veilig en geïnformeerd blijft. Deze aanpak hebben we gedeeld met de KNOV, de vereniging voor verloskundigen, zodat het bij alle praktijken hetzelfde gaat.

Om continu up-to-date te zijn, bespreek ik de stand van zaken rondom het virus tweewekelijks met een groep gynaecologen, kinderartsen, anesthesiologen, infectiepreventiespecialisten en medisch microbiologen.

Op dit moment zijn de nieuwe varianten van het virus en de vaccinaties natuurlijk een hot topic. Wat betreft vaccineren adviseren we dit net als bij de griepprik te doen als je tot een risicogroep behoort. De uiteindelijke keuze ligt daarbij natuurlijk bij de zwangere zelf.

Wat de situatie ook niet makkelijker maakt, is dat de zwangere vrouwen nu uit angst voor de Britse variant het advies krijgen om alleen te komen, terwijl we normaal juist met man en macht proberen de partner er zo veel mogelijk bij te betrekken. Gelukkig mag dit bij belangrijke momenten wel, zoals noodzakelijke termijn- en twintigwekenechos en de bevalling. Zo manoeuvreren we ons continu voorzichtig door alles heen.’

Vertrouwenspersoon

‘Tijdens mijn coschappen kwam ik erachter dat ik gynaecoloog wilde worden. Eerder dacht ik altijd dat mijn hart bij de kindergeneeskunde zou liggen, maar in de praktijk voelde ik meteen dat dit veel beter bij
mij past. Het werk is heel divers en ik vind het fijn om mensen bij te staan op dit soort belangrijke momenten. Ook als die heel heftig zijn, als bijvoorbeeld blijkt dat iets niet goed is en de zwangerschap moet worden afgebroken.

Ik ben ervan overtuigd dat aandacht en liefde van mijn kant in dat geval meewerkt aan een betere verwerking. Mijn patiënten zijn voor mij ook nooit een nummer. In het geval van vrouwen met hiv ben ik hun vertrouwenspersoon, en vaak ook een van de weinigen die hun verhaal kent. Dit is nog steeds geen infectie waarmee vrouwen te koop lopen. Gelukkig kan ik na een heftige dag altijd mijn verhaal kwijt bij mijn collega’s. Dat scheelt een heleboel.’

Stichting

‘Sinds een paar jaar werk ik ook als bestuurder van de stichting die toezicht houdt op de kwaliteit van de echoscopisten en de echo’s. Zo wordt gecheckt of naast de kwaliteit van de echo’s de kwantiteit op peil is. Verder check ik waar zij tegen aanlopen, wat ze lastig vinden en wat nodig is op het gebied van nascholing. Binnenkort starten we met de dertienwekenecho. Daar zal ik ook meewerken aan trainingen.

Het doel is om ernstige afwijkingen eerder op te sporen. Daarbij wordt er goed op gelet of het door de vroege termijn echt iets oplevert, of dat het er juist voor zorgt dat ouders een nog langer en onzeker traject ingaan. In het laatste geval stoppen we daar weer mee.’

‘Altijd het gesprek aangaan en niet vanuit je eigen behoefte redeneren’

Werkweek

‘Op maandagochtend start ik altijd met mijn spreekuur verloskunde voor zwangere vrouwen. Eens in de twee weken bespreken we die dag alle zwangeren met hiv. Op dinsdag heb ik het prenatale diagnostiek spreekuur voor echo’s, vruchtwaterpuncties en vlokkentesten. Woensdag is mijn parttimedag: eerst een rondje hardlopen en dan mail wegwerken.

En een keer in de twee weken ’s avonds de Covid-vergadering. Donderdag staat het hartspreekuur op de planning. Ik eindig de week bij de echostichting. Daarnaast werk ik in de avonduren en het weekend vaak aan voorbereidend onderwijs, wetenschappelijk onderzoek en het voorbereiden van vergaderingen.’

Privé-werkbalans

‘Die kan beter. Ik vind hardlopen heel leuk, dus dat probeer ik zo’n twee tot drie keer in de week te doen. Op woensdagmiddag probeer ik tijd met mijn zoon door te brengen, maar dat schiet er door werk helaas te vaak bij in.’

Trots op

‘Dat we met veel plezier in een heel leuk team werken en we voor elkaar instaan.’

Wijze les

‘Mijn man is ook gynaecoloog en heeft me geleerd altijd weer je gezicht te laten zien, ook als er iets vreselijks is gebeurd bij de bevalling waar je hebt geholpen. Ontwijk de ouders daarna nooit, het gaat niet om jou. Dit geldt overigens ook voor minder grote dingen: niet duiken, maar altijd het gesprek aangaan en niet vanuit je eigen behoefte redeneren. Ik heb zelf ook weleens aan de andere kant gestaan toen onze zoon een jaar was en zo ziek werd dat hij het ziekenhuis in moest. Toen hoorde ik op de gang: ‘We hoeven bij haar geen visite te lopen.’ Terwijl ik daar juist wel behoefte aan had. Zo weet ik: je moet nooit vanuit je eigen behoefte redeneren, altijd vanuit de patiënt. Ook al heb jij geen nieuws, misschien heeft zij wel allerlei vragen.’

Rolmodel

‘Eva Pajkrt: hoofd verloskunde en mijn collega. Zij heeft nog meer lef en ballen dan ik. Haar motto: het kan niet, bestaat niet. We gaan er gewoon voor. Terwijl ik er dan eerst nog even goed over wil nadenken.’

Onderhandelen

‘Er valt altijd meer te onderhandelen dan je denkt. Ook als in je branche of vanuit de werkgever wordt aangegeven dat het niet onderhandelbaar is. Gewoon proberen. Ik heb er spijt van dat ik dat in het begin van mijn carrière niet heb gedaan. Toen dacht ik: met het schalensysteem komt het met de jaren wel goed. In die tijd ben ik alleen heel laag ingestroomd. Gelukkig is het inmiddels allemaal prima.’

Lees ook
VIVA 400 Vrouw Esmah Lahlah: ‘Ik geloof heilig dat ook de kwetsbare groep talenten heeft’

Grote droom

‘Ik zou nog wel meer onderzoek willen doen en bestuurder of professor willen worden. Tegelijkertijd hoop ik niet dat mijn zoon nadeel ondervindt van zijn carrièremoeder die zo nodig moet. Dat blijft toch altijd een beetje een worsteling. Hopelijk kan ik snel weer met hem naar het theater.’

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je in voor de VIVA-nieuwsbrief

Tekst: Kim Buitenhuis | Foto: Marjolein Annegarn

Football news:

Coach Athletic Marcelino: Barcelona versloeg ons in de bekerfinale omdat ze duidelijk beter waren
Real Madrid: felicitaties aan Barcelona en haar fans met een welverdiende overwinning in de Spaanse beker
Antoine Griezmann: Ik ben gelukkig in Barca. Antoine Griezmann vatte de resultaten van de Spaanse bekerfinale tegen Atletiek samen
Ronald Koeman: Dit is niet Messi ' s laatste wedstrijd voor Barca in de Spaanse beker, ik hoop
Lionel Messi: Ik til een speciale trofee als de kapitein van een speciale club. We zijn blij
Koeman won de Spaanse beker voor de zevende keer als coach en als Barcelona-speler
Laporta op Messi bij Barca: Leo is de beste ter wereld. Ik ben ervan overtuigd dat hij wil blijven