Netherlands

‘Via tv leer je nog over de beleving van de ander’

Achtergrond De meest gelaagde beleving van series of films volgt als je ook de culturele referenties begrijpt. Vier hits van zwarte makers uit 2020 nader bekeken met critici Tricia Nelson en Jermaine Charles.

Filmmakers putten vaak inspiratie uit het werk van anderen. Neem bijvoorbeeld Quentin Tarantino’s inspanningen om de iconische westernserie Wanted: Dead Or Alive (1958-1961) na te maken in zijn film Once Upon A Time… In Hollywood (2019). Het wordt een heel ander verhaal als makers de ruimte krijgen verwijzingen te maken naar en een juiste representatie te geven van de cultuur waar zij zelf in opgroeiden. Wanneer HBO’s Watchmen (2019) beelden laat zien van de Black Wall Street Massacre (Tulsa, Oklahoma) of Spike Lee de ‘kitchen’ [de kleine haartjes in de nek] benoemt in de kapperszaakscène in Malcolm X (1992). Dan wordt het scherm een middel om een brug te slaan met het onwetende publiek. Of ware ‘empathie machines’, zoals filmcriticus Roger Ebert ze noemde.

De meest gelaagde beleving krijg je als je dichtbij de leefwereld komt van de maker, of ‘de ander’. „Ik zou bijna willen zeggen dat televisie en entertainment de énige middelen zijn om dat te bereiken”, zegt Tricia Nelson, cultuurcriticus in New York en lid van de Amerikaanse TV Academy [die stemt voor de Emmy’s]. „Mensen communiceren nu eenmaal minder met elkaar en we leven in deels zelf-gesegregeerde werelden.”

De woorden van iconische figuren als James Baldwin en Nina Simone worden daarom in de moderne media vaak ingezet om mensen daarover aan het denken te zetten. Baldwin schreef essays, boeken, scripts en poëzie; Simone songteksten en muziek. Beiden waren uitgesproken activisten in de burgerrechtenbeweging. Maar niet iedereen zal Simone’s woorden hebben herkend toen Beyoncé „black is the color of my true love’s skin” zegt in de introducerende voice over van haar visuele album Black Is King (2020), een referentie naar Nina Simone’s hit Black is the Color of My True Love’s Hair (1959).

Mediacriticus Jermaine Charles noemt een ander voorbeeld. In de pilotaflevering van de HBO-zomerhit Lovecraft Country gebruikte maker Misha Green de woorden van James Baldwin uit een debat over ras in 1965 voor een scène die zich in de jaren 50 in een restaurant afspeelt, waarin de bediening weigert de hoofdpersoon (Jonathan Majors) te serveren. „Om een specifiek punt te maken, namelijk dat de woorden over ongelijke kansen voor iedereen uit 1965 ook relevant waren in de jaren 50 en zelfs nog vandaag. Ook wanneer je de woorden of de stem van Baldwin niet hebt herkend, is dat punt door de inhoud alsnog gemaakt én ben je ondertussen blootgesteld aan zijn werk.”

Voor mensen uit de betreffende gemeenschap zijn referenties in entertainment een teken van respect voor hun land of cultuur, en een knipoog; we kennen jou. Zoals Nederlanders opgelucht ademhalen wanneer een Amerikaanse acteur in een Nederlands sprekende rol de woorden correct uitspreekt en ze niet Duits laat klinken. Maar het is ook een steuntje in de rug als iets persoonlijks publieke erkenning krijgt. Zo herinnert Tricia Nelson zich nog goed het moment dat Annalise Keating (Viola Davis) in het eerste seizoen van How To Get Away With Murder (2014-2020) haar pruik afzet voor het slapengaan. „Het was de eerste keer dat zo’n avondritueel op mainstream televisie te zien was”, glundert ze.

„Ik draag mijn natuurlijke haar nu met trots, maar van jongs af aan bewerkte mijn moeder mijn haar met een hete kam en haarrelaxers. En niemand mocht de haarwrap of bonnet zien die ik ‘s avonds droeg. Ik wist tot middelbare leeftijd eigenlijk niet eens hoe mijn natuurlijke haar eruit zag en dat zullen veel zwarte vrouwen herkennen.”

Tot slot is er nog het soort culturele referentie die een claim legt. Neem Insecure (HBO) van maker en hoofdrolspeler Issa Rae. De serie speelt zich af in het zuiden van Los Angeles en viert de zwarte cultuur van deze buurten. Dat zie je terug in de titels van de afleveringen, van ‘hella’ tot ‘lowkey’ en ‘as fuck’.

“‘As fuck’, of afgekort ‘AF’ wordt gebruikt om iets te benadrukken. ‘Hella’ betekent heel erg of echt en ‘low key’ geeft een bepaalde nonchalance of maskering van een handeling aan. Maar het is niet zo zwart-wit, omdat het vooral in context wordt gebruikt natuurlijk”, lacht Charles.

„Door te refereren naar taal uit de eigen cultuur legt Rae hier publiekelijk een claim op de oorsprong ervan. Ze laat het bij kijkers bezinken door het week na week aan ze voor te leggen. Nu zijn ‘lowkey’ en ‘hella’ niet nieuw, maar ze worden vaak gebruikt zonder dat mensen weten waar ze vandaan komen: namelijk uit de zwarte (straat)cultuur. Het is niet bedoeld om je te weerhouden van het gebruiken van dit woord, maar om te laten zien waar dit vandaan komt en you better know it.”

Football news:

Attletico wil Simeone ' s contract verlengen tot 2024. De coach is klaar om het salaris te verminderen als gevolg van de crisis
Liverpool en PSG boden contracten aan Alaba, maar de speler koos Real Madrid. Hij droomde ervan om te spelen voor Madrid
Ik geloof in Zlatan. Ibrahimovic vroeg naar Milan ' s kansen om de Scudetto
De toekomst van de spelers van Manchester City Sergio Aguero en Fernandinho blijft onzeker. Volgens de journalist van de Athletic Sam Lee heeft de club geen enkel aanbod gedaan om de contracten van de spelers te verlengen, waarbij de voorwaarden van de bestaande overeenkomsten die eind juni 2021 aflopen, vervallen. Dit seizoen speelde de 32-jarige Aguero 5 wedstrijden in de Premier League voor City, omdat hij herstelde van blessure voor een lange tijd, en de 35-jarige Fernandinho verscheen op het veld in 9 wedstrijden
Frank Lampard: Chelsea heeft geen Hazard, die goed was voor 50% van de doelen en assists, en Diego Costa met 30 goals voor het seizoen
Laat tien Mangalica zien en we winnen de Champions League. De Milan nieuwkomer was een nachtmerrie voor Messi, ruziede met Pep en was een favoriet van Allegri
Real Madrid kan na het vertrek van Jovic Aguero, Giroud of Milik tekenen.Real Madrid kan een centrale spits tekenen na het vertrek van Luka Jovic naar Eintracht. De lijst van potentiële kandidaten omvat Manchester City forward Sergio Aguero, Chelsea striker Olivier Giroud, Napoli player Arkadiusz Milik, en Real Madrid graduate Raul de Tomas, die speelt voor Espanyol, schrijft As. In het bezit van de hoofdcoach van Real Madrid Zinedine Zidane zijn nu slechts twee spits-Karim Benzema en Mariano Diaz