Netherlands

Specialisten zien een wachtende overheid, terwijl druk op de zorg stijgt

Coronamaatregelen Als de huidige cijfers doorzetten, liggen er over een week ongeveer 1.300 patiënten met Covid-19 in de ziekenhuizen.

Het was een mooi idee: door het meten van virusdeeltjes in het riool, besmettingen per gemeente en meer van dat soort zaken, zou Nederland een verfijnd waarschuwingssysteem hebben. Met deze „batterij aan controlelampjes”, legde minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) in mei al uit, zouden gemeenten, veiligheidsregio’s en kabinet snel en precies kunnen ingrijpen bij oplaaiende infectiehaarden en zo onnodig ingrijpende maatregelen en vol- lopende ziekenhuizen voorkomen.

De werkelijkheid: terwijl het aantal dagelijkse ziekenhuisopnames in acht dagen tijd verdubbelde, de besmettingsgraad snel stijgt en steeds meer veiligheidsregio’s het stempel ‘zorgelijk’ krijgen, discussieert het kabinet over wat er zou moeten gebeuren om het virus af te remmen.

Zondagochtend kwamen de belangrijkste ministers van de coronabestrijding samen voor een informele sessie op het Catshuis. Dat daar over nieuwe maatregelen is gesproken is zeker. Wat die zullen zijn, en hoe ingrijpend, maakt het kabinet deze week bekend. De regionale maatregelen die al waren genomen omvatten niet meer dan een vervroegde sluiting van horeca en het verlagen van het aantal mensen dat bij elkaar mag komen – van honderd naar vijftig.

Opvallend is dit: hoewel zowel premier Mark Rutte als minister De Jonge als sinds mei benadrukken dat lokale of regionale overheden het virus met maatwerk beheersbaar moeten houden, blijkt de ‘toolbox’ die daarbij houvast zou moeten bieden, nog niet te bestaan.

Afgelopen dinsdag zei Jaap van Dissel in de Tweede Kamer dat het Outbreak Management Team (OMT) – dat het kabinet adviseert over de coronabestrijding – een „toolbox” had ontwikkeld. „Het is een soort mand met allerlei maatregelen die je lokaal zou moeten en kunnen nemen bij een bepaalde infectiedruk. Die maatregelen kunnen soms de horeca betreffen, maar het kunnen ook heel andere zaken zijn. [...] De afspraak is: regionaal waar het kan en alleen nationaal als het moet. Dus die toolbox, die mand met mogelijkheden, is er.”

Lees ook: Rutte noemde ‘lockdown’ niet, maar alles wijst er op dat er veel strengere maatregelen komen

Gevraagd naar die mand, mailt een woordvoerder van het ministerie een link naar een document. Maar daarin staat niets wat lijkt op wat Van Dissel beschreef. Navraag bij een woordvoerder van Van Dissel leert dat de ‘mand’ nog niet bestaat. „Het document wordt nog verfijnd, het OMT gaat die maatregelen binnenkort vaststellen.” Op de vraag waarom dat niet eerder is gebeurd, antwoordt de woordvoerder dat het OMT altijd adviezen opstelt nádat het ministerie erom vraagt. Wanneer het ministerie om de toolbox heeft gevraagd, kan de woordvoerder op korte termijn niet achterhalen.

Het levert een beeld op van een overheid die wacht. Maar op wat?

Inmiddels liggen er sinds zondag 617 Covid-19-patiënten in de Nederlandse ziekenhuizen, waarvan 127 op de intensive care. Coronapatiënten uit Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Brabant worden alweer naar ziekenhuizen in andere regio’s vervoerd, zodat de reguliere zorg niet in het gedrang komt, zo vertelt Ernst Kuipers. De bestuurder van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam en voorzitter van het landelijk netwerk Acute Zorg maakt zich zorgen. „Vorige keer is het ons overkomen dat de ziekenhuizen volliepen. Nu kunnen we heel goed monitoren hoe het virus zich verspreidt. We willen allemaal koste wat kost een complete lockdown voorkomen. Maar dat werkt alleen als je tijdig acteert. Als je te lang wacht, moet je rigoureuzer ingrijpen.”

Is er te lang gewacht? Kuipers’ antwoord is diplomatiek: „Ik zit met smart te wachten op het volgende advies van het OMT over de verscherping van maatregelen.” Als de huidige stijging van ziekenhuisopnamen doorzet, zo rekent Kuipers voor, dan zullen er na volgend weekend rond de 1.300 coronapatiënten in ziekenhuizen liggen. En dat betekent, zo meldden ziekenhuizen begin juli al, dat zij nog maar 80 procent van de reguliere zorg kunnen leveren.

„We moeten iets drastisch anders gaan doen om die besmettingen te stoppen”, zegt Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care. Gommers gaf dit voorjaar tijdens Catshuisberaad advies aan Rutte en De Jonge over de situatie op intensive cares. Nog steeds is er goed contact met ministers en ambtenaren, en kan hij daar zijn zorgen en waarschuwingen kwijt. „Maar het valt me wel op dat er pas iets gebeurt als we op tv beginnen te roepen dat het scherper moet. Dat is toch wel een beetje jammer.”

Zowel Kuipers als Gommers denken dat de ziekenhuizen beter voorbereid zijn op een nieuwe golf. Er is meer kennis over het virus, er zijn behandelingen om de kans op complicaties bij patiënten te verminderen. Er is minder angst onder medewerkers, ze kennen nu het ziekteverloop. Apparatuur en hulpmiddelen zijn er genoeg. Maar sommige dingen zijn lastiger: omdat de reguliere zorg zo veel mogelijk overeind moet blijven, zullen artsen en verpleegkundigen het in zekere zin zwaarder krijgen.

Niet alleen de werkdruk, ook de moraal onder medewerkers is een zorg. Kuipers hoort verhalen dat bezoekers van ziekenhuizen „geagiteerder” zijn over de voorzorgsmaatregelen, dat de sfeer soms „grimmiger” is, zegt hij. „Het gevoel ‘we doen het samen’ is vervangen door een brede discussie over hoe Nederland met het virus moet omgaan. Terwijl de ziekenhuizen alweer vollopen en er geen enkele aanwijzing is dat het virus minder besmettelijk is, of minder ziekmakend.”

De vermoeidheid van het personeel is een „grote bottleneck”, zegt Gommers. „We gaan nu onze verpleegkundigen vragen om harder te gaan werken. Dat levert weerstand op. Waarom moeten zij weer aan de bak terwijl de rest van Nederland gewoon haar gang gaat?”

Lees ook: Cijfers zijn ‘zorgelijk’, uitbraken nu ook in andere regio’s en niet alleen onder jongeren

Er móet iets gebeuren om dat gevoel van eenheid terug te krijgen, denkt Gommers. Want harder handhaven is ondoenlijk. „Mensen moeten het uit zichzelf doen.” Daarvoor moeten ze worden meegenomen in de manier waarop maatregelen tot stand komen, vindt Gommers. En niet worden overvallen door OMT-adviezen die na geheime beraadslagingen worden vastgesteld. „Ik zit zelf in het OMT. maar als ik eerlijk ben, moet het radicaal anders. Laten we de discussie die we daar voeren openbaar maken. Dan zien mensen de twijfels, de discussies, en dan begrijpen ze ook de conclusies.”

Football news:

Hector Herrera op 0:4 met Bayern: we speelden heel goed met het beste team ter wereld. Schrijf ons niet af, middenvelder Letico Hector Arraylike kampioenen. We speelden heel goed, stonden tegenover de Europese kampioen, het beste team ter wereld. Het heeft ons misschien de score op het scorebord gekost, maar we hadden kansen. Schrijf ons niet af. Kijk naar de wedstrijd van vandaag. De score op het scorebord was niet in ons voordeel, maar we zijn niet gestopt met werken en vechten. Met deze houding kun je veel bereiken
Antonio Conte: Borussia is goed voorbereid, ze hebben veel potentieel. Inter had kunnen winnen, Inter manager Antonio Conte
Guardiola op 3:1 met Porto: een goede start. In de Champions League zijn er 5 vervangingen, de spelers die naar buiten kwamen toonde zich goed
Hij is een voortzetting van de hand van de coach op het veld. Thomas leidt het team, rijdt het naar voren
Miranchuk is net begonnen met trainen. We hebben veel spelers, rotatie is onvermijdelijk
Goretzka about 4:0 met Attico: we hadden geluk dat we het niet mis hadden in het begin. Het duurde 10 minuten om betrokken te raken
Klopp op de overwinning van Ajax: het was geen stralende voetbal, maar we scoorden drie punten