Netherlands

Politie in grote steden vraagt om betere aanpak steekincidenten

Steekpartijen met jonge daders en vaak ook jonge slachtoffers lijken steeds vaker voor te komen. Gisteren was de crematie van de 16-jarige Roan uit Drachten. Hij werd in de laatste dagen van 2019 voor de deur van een café door twee leeftijdsgenoten neergestoken en overleed aan zijn verwondingen. Eerder was er al een golf van steekincidenten onder jonge Rotterdammers en ook Amsterdam kampt met veel jonge betrokkenen bij messengeweld.

Politiemensen in de grote steden zien deze trend en maken zich zorgen. De eenheden Amsterdam en Rotterdam roepen om een steviger aanpak. "We signaleren een zorgelijke ontwikkeling", laat de politie in Amsterdam weten. "We moeten als overheid en maatschappij het tij keren."

Meer en grotere messen

Steeds vaker lijken tieners messen bij zich te dragen. Zondag hield de Amsterdamse politie nog een vijftal minderjarigen aan die worden verdacht van een gewapende overval. Bij hen werd een arsenaal grote steekwapens aangetroffen. De jongste verdachte was 11 jaar.

Ook Halt, dat zich richt op jongeren, ziet een stijging van illegaal wapenbezit, blijkt uit cijfers die de NOS bij Halt heeft opgevraagd. Tot 2016 was er een constante daling, maar sindsdien is het aantal zaken ieder jaar weer sterk toegenomen. In 2016 waren er 269 Halt-zaken waarbij sprake was van illegaal wapenbezit. In 2019 was dat aantal opgelopen tot 395.

"Hierbij gaat het vaak om keukenmessen, zakmessen of creditcardmessen", vertelt Halt. "Maar ook wel eens om uitschuifbare wapenstokken en bijvoorbeeld nepvuurwapens." Ook komen er steeds vaker jongeren bij Halt terecht die zeggen dat ze zich zonder mes onveilig voelen.

Wel benadrukt Halt dat het lastig is om de stijging in perspectief te plaatsen, want de politie heeft geen cijfers van verboden wapenbezit in andere leeftijdscategorieën.

Toch laten de cijfers zelf een duidelijk beeld zien:

Dit is het aantal Halt-zaken voor illegaal wapenbezit in de afgelopen zes jaar. Dit betreft zowel steekwapens als bijvoorbeeld nepvuurwapens. In deze zaken gaat het om jongeren in de leeftijdscategorie 12 tot en met 17 jaar. Er zijn af en toe Halt-zaken met oudere jongeren, maar dat is uitzonderlijk, aldus Halt. NOS

Een eenduidige oorzaak voor de toenemende messenproblematiek is volgens de politie lastig aan te wijzen. "Die vraag hebben wij ook", vertelt de woordvoerder van Eenheid Rotterdam. "Drillmuziek is een mogelijke aanleiding die al langer speelt, maar geweld kent meerdere factoren."

De Amsterdamse jongerenwerker Joel Ricardo denkt ook dat de oorzaak niet alleen bij de drillrap ligt. "Er zijn verschillende redenen. Het wordt gedeeltelijk veroorzaakt doordat jongeren zich bedreigd voelen door de straatcultuur", vertelt Ricardo, verwijzend naar het toenemende aantal messen op straat. Maar het is ook een stukje stoerdoenerij. "Er zijn jongens die pronken met messen, vaak met een mes uit de keukenla van hun moeder."

Een simpele oplossing voor het probleem is er niet, zegt Ricardo: "Met preventief fouilleren ga je het niet redden, er moet groot geïnvesteerd worden als je het probleem echt wilt aanpakken."

Neergestoken

Het messengeweld beperkt zich niet tot de drie grootste steden. Ook in plaatsen als Drachten en Breda waren jongeren de afgelopen tijd betrokken bij steekincidenten. Toch lijkt het geweld te pieken in Amsterdam en Rotterdam.

Ook de Amsterdamse Asha (niet haar echte naam) werd neergestoken toen ze 17 was, door een jongen van rond de 15. "Ik was aan het joggen en toen kwam een jongen mij tegemoet, met een sjaal voor zijn gezicht en een muts op", vertelt Asha. "Opeens vroeg hij om mijn telefoon. Ik begon te lachen, want ik dacht dat het een grap was, maar hij lachte niet terug."

Ik gilde en toen stak hij het mes in mijn been

Opnieuw vroeg hij om haar telefoon. "Maar ik ben niet snel bang, dus ik weigerde dat gewoon." Toen de jongen een mes uit zijn zak haalde, rende Asha weg. "Ik heb geen wapen op zak en ik had ook geen zin om te vechten", vertelt ze. Hij haalde haar in, maar Asha bleef zich verzetten. "Ik dacht: jij gaat mij niet beroven. Jij gaat mij niet een machteloos gevoel geven", vertelt Asha. "Ik gilde en toen stak hij mij in m'n been."

De overvaller ging er vandoor. "Toen lag ik op de grond en heb ik zelf het mes uit mijn been getrokken, omdat ik achter hem aan wilde rennen." Maar ze viel opnieuw en heeft toen om hulp gebeld. Met Asha gaat het inmiddels goed, maar de dader is nooit gepakt.

Eerder ging NOS Stories in gesprek met daders en drillrappers in Rotterdam-Zuid: