Netherlands

Of deze kerk een sekte is, blijft de vraag

Inval Een 25-jarige vrouw werd woensdag ‘bevrijd’ bij de Orde der Transformanten. Ze verbleef er uit vrije wil, zegt de Orde.

God is niet dood of met pensioen, staat op de site van de religieuze beweging Orde der Transformanten. En: „Ieder mens heeft een vrije wil. Daarmee kun je kiezen, ook voor God.”

Kiezen. Dat woord staat centraal als het om de Orde der Transformanten gaat. Woensdagochtend viel de Duitse politie de verblijfplaats van de groep binnen, een klooster net over de grens bij Gennep, omdat een 25-jarige vrouw níet zelf zou hebben gekozen om bij de Transformanten te verblijven. Ze hadden een melding gekregen dat ze gevangen werd gehouden. De politie nam de vrouw mee en arresteerde een 58-jarige man, een voorganger. Er waren op dat moment 54 mensen in het voormalige klooster aanwezig, onder wie tien kinderen.

De eigenaar van het klooster, de Nederlander Camiel Engelen, liet aan persbureau ANP weten „verbijsterd” te zijn over de gebeurtenissen. De politie deed de inval volgens hem met meer dan honderd man, en volgens Engelen „met automatische wapens, die ze ook op kinderen richtten”. De vrouw zou „onder luid protest” duidelijk hebben gemaakt dat ze wél vrijwillig in het klooster verbleef. Ze werkt voor Engelen – ook een Transformant – die het klooster exploiteert als evenementenlocatie. Bijvoorbeeld voor een Halloween Gruseldiner (39,50 incl. Halloweenshow en photobooth of een markt.

De Orde der Transformanten werd begin deze eeuw in Nederland opgericht door een groep vrienden als nieuwe kerkgemeenschap, gebaseerd op het vroege christendom. Er zijn eigen liederen en een eigen kruis. Transformanten kunnen zich aansluiten bij een ‘cirkel’, een soort ‘geestelijke familie’, met wie ze als ze dat willen kunnen samenwonen. Voorheen deden tientallen van hen dat in het Brabantse Hoeven, waar de organisatie nog altijd staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Inmiddels woont de groep volgens Engelen al een paar jaar in het Duitse klooster.

Lees ook deze reportage bij de Orde uit 2008: Liever kibboets dan sekte

De groep is meermalen negatief in het nieuws geweest. In 2008 werden twee ordeleden aangehouden omdat ze een Rotterdamse ex-partner van een van de Transformanten zouden hebben neergeschoten. De mannen werden vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. In diezelfde tijd deed de groep tientallen aangiften wegens smaad, laster en bedreiging op internetfora en in media. Vanwege die bedreigingen dook een aantal Transformanten onder.

In 2014 is een ander ordelid veroordeeld tot zes jaar cel voor poging tot moord op een ex-partner van een ordelid. Het kerkgenootschap zelf is in beide zaken nooit verdacht geweest. De afgelopen jaren was het stil rondom de groep.

Velen, onder wie familieleden en vrienden, noemen de groep een sekte. De Orde zelf vindt dat een hetze. Ze zeggen een heel gewone leefgemeenschap te zijn, vergelijkbaar met een kibboets, die iedereen altijd kan verlaten. „We hebben hier allemaal internet, gewone banen, kinderen op een gewone school”, zei een van hen in 2014 in een interview met NRC.

Sjoukje Drenth Bruintjes, die als ‘exit-counselor’ slachtoffers van hersenspoelen helpt en ook mensen van de Orde der Transformanten heeft begeleid, neemt dat woord liever niet in de mond. Maar ze zegt: „De klachten waar zij last van hadden, leken als twee druppels water op klachten van mensen die onder invloed van destructieve controlemechanismen [hersenspoelen, red.] staan.”

De Duitse politie deed een inval in een voormalig klooster. Een vrouw en een man werden aangehouden. Foto Piroschka van de Wouw/ ANP

Het woord ‘sekte’ is een „volksmondbegrip”, zegt Fokko Oldenhuis, honorair hoogleraar religie en recht aan de Rijksuniversiteit Groningen. „Een klassieke sekte valt vaak samen met hiërarchie, seks en geld. Een sluitende definitie bestaat niet.” Maar juridisch is het niet zo klip-en-klaar. „Mensen van boven de 18 zijn vrij om te gaan en staan waar ze willen, en ze mogen geloven wat ze willen. Kerkgenootschappen hebben veel vrijheid en sekten liften daarop mee.” Zowel het strafrecht als het privaatrecht zijn in de praktijk vaak niet toereikend om sekten echt aan te pakken, zegt hij.

Oldenhuis, die minstens één keer per maand wordt gebeld door wanhopige familieleden van sekteleden, vindt het daarom „ontzettend stom” dat het meldpunt ‘sektesignaal’ begin dit jaar is opgedoekt. „Bij zulke ingewikkelde materie heb je specialistische kennis nodig. Die heeft zo’n meldpunt.” De Tweede Kamer nam begin dit jaar een motie aan waarin wordt gepleit voor een nieuw meldpunt, maar daar is nog niets mee gebeurd.

De 25-jarige vrouw en 58-jarige man van de Orde der Transformanten worden nog verhoord. „Waanzin”, vindt kloostereigenaar Camiel Engelen. Hij denkt dat de melding over vrijheidsberoving is gedaan uit jaloezie. „We hebben hier een succesvol bedrijf dat vorig jaar 100.000 bezoekers heeft getrokken”, zegt hij. „De onderste steen moet boven komen.”

Football news:

Wat te lezen over Maradona: hoe de kerk genoemd naar Diego verscheen, waarom hij bewonderde een onbekende voetballer, hoe hij betrokken raakte bij drugs
God is dood. Sport media van de wereld rouwen om Maradona
Mourinho over Klopp ' s woorden over ontevredenheid met de Premier League kalender: hij kwam in 2015, I-in 2004. Er verandert niets aan Tottenham manager Jose Mourinho commentaar op de woorden van Liverpool manager Jurgen Klopp over ontevredenheid met de Premier League kalender. In 2015 kwam Klopp in de Premier League
Chelsea wil de optie Activeren om hun contract met Silva te verlengen. De club is blij met de verdediger
Zidane paste zich perfect aan de verliezen aan en overtrof Conte in alles. Hazard lichtte uiteindelijk op in de top match
De Fans houden van Bruno. Hij is niet bang om risico ' s te nemen en denkt alleen maar aan het succes van Manchester United
22 teams zullen deelnemen aan de FIFA Arab Cup. Het toernooi zal worden gehouden in 2021