Netherlands

Nieuwe gezichten, weinig diversiteit

Analyse

CDA-kandidatenlijst Gezien de CDA-kandidaten voor de verkiezingen rijst de vraag: vertolkt na maart nog wel iemand de sociaal-christelijke vleugel?

Weinig plek voor het sociaal-christelijk geluid, veel aandacht voor de regio’s en het boerengeluid. In de richtingenstrijd die nu al maanden woedt in het CDA lijkt de sociaal-christelijke vleugel wat de kandidatenlijst betreft aan het kortste eind te hebben getrokken. En dat levert onrust op.

Wie de nummer één en twee op de lijst zijn, is al maanden geleden bekend geworden. Die plekken werden vergeven aan vicepremier en minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge, die in de zomer de lijsttrekkersverkiezing won, en aan Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt, die tweede werd.

Lees ook: Hugo de Jonge wint nipt CDA-lijsttrekkersverkiezing

Dinsdag bleek dat de derde plek wordt ingenomen door een voor het grotere publiek onbekende naam: Inge van Dijk. Binnen het CDA heeft Van Dijk de afgelopen maanden wel aan bekendheid gewonnen. Ze is partijvoorzitter in de provincie Brabant en ze wordt gezien als architect van het eerste college van het CDA met Forum voor Democratie. Onder haar leiding stapte het CDA vorig jaar uit een provinciebestuur met VVD, D66, GroenLinks en de PvdA, om vervolgens met FVD een coalitie te vormen. De sociaal-christelijke vleugel van het CDA roerde zich toen wekenlang.

In die kringen wordt vooral het vertrek van Chris van Dam als teleurstellend ervaren. Van Dam werd door het verenigingsbestuur op plek 24 geplaatst en bedankte daarna voor de eer. Achter de schermen wordt gesproken van een „politieke afrekening”. Het Kamerlid maakte zich de afgelopen jaren meermaals hard voor de opvang van vluchtelingen. Hij was bijvoorbeeld een van de drijvende krachten achter de schermen die maakten dat het CDA vorig jaar toch vóór een ruimer kinderpardon pleitte in de coalitie.

Lees ook: Opeens mocht het weer over het kinderpardon gaan

Met het vertrek van Van Dam verdwijnt ook de justitie-expertise uit de fractie. Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) wilde aanvankelijk ook terugkeren naar de Kamer, maar belandde na de commotie rond zijn bruiloft, waar onder meer door hemzelf coronaregels werden overtreden, als lijstduwer op plek vijftig.

Ank Bijleveld, minister van Defensie, staat op plek 51 als lijstduwer. Dinsdagochtend maakte ze in het televisieprogramma Goedemorgen Nederland nog bekend dat ze op plek zestig zou staan. Dat wijst erop dat negen kandidaten zich nog die dag terugtrokken. Een van hen is Kamerlid Maurits von Martels, hij bedankte voor plek 39.

De grootste verrassing op de kandidatenlijst is de nieuwkomer Lucille Werner, oud-presentatrice van het televisieprogramma Lingo. Ze heeft geen politieke ervaring, maar belandde desondanks op nummer tien. Werner zet zich al jaren in voor mensen met een handicap. Op haar Instagram schrijft ze dat ze al in 2006 wist dat ze de politiek in wilde.

Een andere nieuwkomer op de lijst is Derk Boswijk (plek veertien), fractievoorzitter van het CDA in de provincie Utrecht. Vier jaar geleden werd hij in NRC nog geportretteerd als „PVV-stemmer van het eerste uur”. Hij was toen afgehaakt bij die partij omdat hij vond dat Wilders Nederland „misleidt”, en hij had zich aangesloten bij het CDA omdat hij „hecht aan onze christelijk joodse waarden”.

Opvallende daler op de lijst is Martijn van Helvert. Hij stelde zich in de zomer kandidaat voor het lijsttrekkerschap van het CDA, maar trok zich vrij snel weer terug. In 2017 stond was hij nog nummer zestien op de lijst, ditmaal is hij nummer 25.

Een andere kandidaat uit die lijsttrekkersstrijd, staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken) is op nummer zeven beland. Tijdens de vorige Tweede Kamerverkiezingen stond ze op nummer twee. Vanuit een aantal provincies is, tevergeefs, geprobeerd haar helemaal niet terug te laten keren op de lijst.

De samenstelling van de lijst ging niet zonder slag of stoot, laten ingewijden weten aan NRC. Het CDA telt nu negentien zetels in de Tweede Kamer, maar scoort al maanden lager in de peilingen. In de Peilingwijzer, een afgewogen gemiddelde van I&O Research, Ipsos/EenVandaag en Kantar, staat de partij op dertien tot vijftien zetels. Van de huidige Kamerleden hadden alleen Michel Rog en Madeleine van Toorenburg vooraf te kennen geven niet terug te zullen keren.

De combinatie van zo veel Kamerleden, de wens om nieuwe gezichten aan de lijst toe te voegen en de richtingenstrijd die op de achtergrond meespeelde, zorgden voor een flinke discussie. Die heeft niet geresulteerd in een grote diversiteit in culturele achtergrond.

En dan waren er ook nog de wensen van de partijleider, Hugo de Jonge. Hij had deze maandag een urenlang debat in de Eerste Kamer over de coronawet. Terwijl hij daar in de bankjes zat, was hij met zijn hoofd óók bij de vergadering over de kandidatenlijst. De Jonge belde en appte meermaals over zijn voorkeuren. Hij wilde bijvoorbeeld dat zijn politiek adviseur, Bart van den Brink, in de top twintig terecht zou komen. De verenigingsraad zette hem uiteindelijk op plek 21.

In december spreekt het partijcongres zich uit over de lijst, die wordt dan definitief.

Football news:

Sulscher bereikte de finale van de Europa Cup voor het eerst als coach. Hij won de Champions League finale met Manchester United als speler
Arsenal bereikte geen finale in een seizoen voor het eerst sinds 2016
Emery is de eerste coach met 5 finales in een Europees Cup toernooi
Villarreal zal spelen in de finale van de Europacup voor de eerste keer
Manchester United verloor voor het eerst in 8 wedstrijden. Er waren 6 overwinningen en een gelijkspel
Manchester United bereikte de finale voor de eerste keer onder Solskjaer
Emery speelt voor de vijfde keer in de Europa League finale. Hij heeft drie overwinningen