Netherlands

Liveblog | Rechtbank bespreekt DNA in zaak-Nicky Verstappen

Goedemorgen en welkom bij het liveblog over de langverwachte inhoudelijke behandeling in de zaak-Nicky Verstappen. Vandaag zal het aangetroffen DNA besproken gaan worden. 

Mijn naam is Lisa van der Wal. Vragen kun je stellen via NUjij of via [email protected]

In de buurt van waar Nicky is gevonden, zijn vele spullen veiliggesteld. Hierbij kun je denken aan een bierblikje, een sigarettenpeuk en een tissue. Het NFI heeft DNA-profielen verkregen hieruit, maar dit leidde niet tot een match in de DNA-databank. De profielen zijn bijvoorbeeld wel vergeleken met kampleiders van kampen in de buurt.

Onderzoek leidde ook niet tot het zien van een link tussen de plek waar Nicky is gevonden en de locatie waar de spullen zijn aangetroffen. Roethof heeft in vorige zittingen wel gewezen op deze nog onbekende DNA-donors.

Het lichaam van Nicky is bemonsterd. De pyjamabroek en de onderbroek van het kind zijn veiliggesteld voor de sectie. Het is onbekend of hij bij de verdwijning uit zijn tent meer kleding heeft gedragen. Die kans is wat klein, omdat er geen kledingstukken vermist leken. Zo stonden de twee paar schoenen van Nicky nog in de tent.

Overigens: ik kamp met een technische storing. Excuses aan de mensen die me gisteren hebben gemaild en die nog geen antwoord hebben gekregen: ik kom niet meer bij mijn e-mails.

Vandaag komt een soort 3D-presentatie over de op het ondergoed van Nicky aangetroffen DNA-sporen. De rechtbank is inmiddels weer gevuld en we gaan van start.

Jos B. zegt weer dat hij Nicky niet heeft misbruikt. De rechtbank wil stoppen voor vandaag. "Het is intensief geweest. Ik wil dat iedereen het kan volgen en fris blijft." Morgen gaan we kijken naar de 3D-presentatie van het OM over de aangetroffen DNA-sporen.

Jos B. luistert steeds aandachtig naar de rechtbank. De familie Verstappen zit een paar meters achter hem in de zaal, voor ons net buiten beeld. Peter R. de Vries, die hen al jaren bijstaat, zei buiten tegen de pers dat hij de eerdere verklaring van B. ongeloofwaardig vindt.

Het is de vraag of het letsel een andere oorzaak heeft, zoals harde ontlasting. De ondervraagde experts achten het waarschijnlijk dat de beschadigingen zijn veroorzaakt door misbruik.

We gaan door op het misbruik van Nicky. Er is wat oppervlakkig letsel aangetroffen dat kan duiden op misbruik. Toen het kind werd gevonden, zat zijn pyjamabroek binnenstebuiten. Zijn ondergoed zat ook binnenstebuiten en bovendien achterstevoren.

De rechtbank beschrijft de houding waarin Nicky is gevonden. Volgens experts is de houding gemanipuleerd, oftewel: iemand heeft het kind neergelegd. Op beide kanten van de pyjamabroek van Nicky zijn kelkjes van bloemen gevonden. "Vermoedelijk is enige kracht gebruikt om de kelkjes los te krijgen van de plant", zo zegt de rechtbank. Dit kan erop wijzen dat de broek tweemaal horizontaal in het gras heeft gelegen.

De zitting wordt even onderbroken, zodat de informatie verwerkt kan worden. Om 15.10 uur wordt die hervat.

Aan de hand van de op het kind aangetroffen insecten(eitjes) is gepoogd de tijd van overlijden in te schatten. De onderzoekers denken dat Nicky op dinsdag is overleden. Dat zou dan na 6.00 uur 's ochtends, maar voor 17.00 uur 's middags zijn gebeurd. Het kind verdween maandag en werd dinsdagavond aangetroffen.

Een nuance hierbij is dat Nicky mogelijk al eerder dood was, maar dat zijn lichaam op een plek lag waar geen insecten waren die eitjes konden leggen. De temperatuur van het lichaam is niet gemeten om te voorkomen dat sporen aangetast zouden worden.

"Weet u hoe Nicky is overleden?", zo vraagt een van de rechters aan Jos B. Hij herhaalt geen idee te hebben en dat hij er niks mee te maken heeft.

We gaan in op meerdere mogelijke doodsoorzaken, waaronder subtiel smoren. Dat betekent in deze context met de hand over de neus en mond verhinderen dat iemand kan ademhalen.

In de afgelopen jaren hebben meerdere deskundigen zich over de doodsoorzaak gebogen. De verwondingen, zoals de verkleuringen, hebben in ieder geval niet bijgedragen aan Nicky's dood.

Ook wordt op sommige conclusies weer teruggekomen: afweerletsel zoals een deskundige heeft beschreven, kan volgens een tweede deskundige ook schaduw zijn geweest. Wel kan vergiftiging worden uitgesloten. Ook had Nicky geen medische voorgeschiedenis die plotseling overlijden kan verklaren.

Ook zijn afweerreacties gevonden. De doodsoorzaak blijkt niet met 100 procent zekerheid vast te stellen, maar de schouwarts sprak van mogelijke verstikking.

Tijdens een schouw zijn meerdere kleinere verwondingen op het gezicht en de hals van Nicky aangetroffen. Zo waren er wat verdikkingen en verkleuringen. "Deze zijn omschreven als mogelijke drukplek", zo zegt de rechtbank. De pyjamabroek en onderbroek van Nicky zaten binnenstebuiten.

Het gaat nu over de doodsoorzaak van Nicky en het mogelijke seksueel misbruik. Bij heftige details blijft dit liveblog stil.

Twee andere getuigen zagen een man zagen fietsen. Hij zou paniekerig zijn overgekomen en niet hebben gelet op zijn omgeving. Het signalement: blank, niet dik, geen snor, geen baard en met peper-en-zoutkleurig haar. Bij het zien van de persconferentie hebben deze getuigen Jos B. herkend.

Twee getuigen hebben verklaard dat ze een man zagen fietsen met achterop een jongen met blote voeten. Het kind zou zich van de fiets hebben laten vallen, maar weer achterop zijn gaan zitten toen de man hem dit gebood. Het hierbij om de getuigenis van een vrouw die met haar buurmeisje was gaan wandelen.

Bij het zien van de persconferentie in 2018 herkenden ze Jos B. Het is alleen de vraag hoeveel waarde aan getuigenverklaringen gehecht zal worden, aangezien er zoveel tijd is verstreken. Bovendien zei een van de getuigen in haar eerste verklaring dat ze hem niet meer zou herkennen als ze hem weer zou zien.

Een van de rechters gaat verder met de vragen aan Jos B. "Als u staat te plassen, dan staat u met uw rug richting het sparrenveld toch?" Het valt de rechter ook op dat de persoon die het lichaam van Nicky heeft gevonden pas iets opmerkte toen hij vlakbij was. De afstand tussen de plek waar B. naar eigen zeggen stond te plassen en het lichaam van Nicky is tientallen meters groter.

Naarmate de tijd verstrijkt, wordt de zoektocht steeds groter. Een eigenaar van het sparrenperceel (waar Nicky later bij in de buurt is gevonden) verklaarde een persoon met een mountainbike gezien te hebben. De vader van Nicky vreest dat er iets is gebeurd, omdat zijn zoon bang is in het donker en dus nooit zelf zou zijn vertrokken.

We horen hoe het kamp verliep. De meesten zullen dit herkennen van hun eigen ervaringen met een jeugdkamp: er zijn wat ruzietjes over een vermist stukje kauwgom, iemand brandt zijn vingers aan een gaslamp. Maar maandagochtend verandert dat. Om 5.30 uur gaat een tentgenootje plassen. Hij spreekt Nicky dan nog even. Als hij rond 6.00 uur weer zijn ogen opendoet, is Nicky weg. 

Om 8.00 uur, als de kinderen uit de tent worden geroepen voor het ontbijt, slaan de tentgenootjes van Nicky alarm. "In de eerste instantie gaan vijf begeleiders zoeken", zo legt de rechtbank uit. Vanwege de ruzietjes denkt de leiding dat Nicky is weggelopen, al liggen zijn schoenen en andere spullen nog wel in de tent.

Nicky gaat net als veel kinderen op zomerkamp, maar slaat in 1997 een jaartje over vanwege heimwee. In 1998 durft hij het toch weer aan. "Verlaat nooit alleen het kamp zonder te zeggen waar je naartoe gaat", was een van de eerste kampregels die de kinderen te horen krijgen. Ook mogen de kinderen niet zomaar voor 8.00 uur naar het toiletgebouw lopen. Bij een 'grote boodschap' moest een kampleider wakker gemaakt worden.

Morgen gaan we kijken naar de 3D-presentatie waarin wordt ingegaan op de sporen die op het ondergoed van Nicky zijn gevonden. Het OM wil aantonen dat het hier gaat om dadersporen. Nu gaan we eerst verder met de behandeling van het dossier, te beginnen met het leven van Nicky. "Dat was een heel normaal leven van een vriendelijk jongetje."

We hervatten de zitting. Jos B. zegt nogmaals dat hij het wil houden bij zijn gefilmde verklaring en dat hij de rest van de dingen die hij zegt "misschien invult". "Het is vrij wazig allemaal, een grote chaos. Daar schieten we allemaal niks mee op."

Roethof heeft nog geen kans gehad om in de pauze Jos B. te spreken. Hij moest namelijk nog een broodje halen. De schorsing is verlengd tot 13.30 uur.

De rechtbank wil een pauze inlassen en daarna verder met het dossier. "Herhaald is gevraagd om een verklaring van de verdachte. Die is er nu." We gaan een uur schorsen.

Nog een luchtfoto van 1998. We zien de bosrand en een open plek. Jos B. stond in het bos te urineren, zo zegt hij. Het lichaam van Nicky is bij een klein sparrenbos gevonden. Het is moeilijk om de afstand tussen de plek van B. en het lichaam van het kind in te schatten, maar het gaat ongeveer om een lengte van acht auto's.

We gaan naar de kaart kijken. Jos B. moet nu aanwijzen waar hij stond te plassen. We kijken naar een luchtfoto van een stuk heide met twee zichtbare wegen. B. zou op de naamloze, smalle weg tussen de Schinvelderweg en de Grote Heiweg gefietst hebben. In een bocht heeft hij staan plassen. Als je die weg affietst, kom je uit bij het monument dat voor Nicky is neergezet.

Jos B. zegt opeens dat hij zijn fietslicht in ieder geval niet aan had toen hij naar de heide fietste. "Een opmerkelijk detail", zo zegt de rechtbank. "U heeft wel een goed geheugen, meneer B.?" Maar daar komt geen antwoord op.

B. moet nu op een kaart van het OM aanwijzen waar hij stond te plassen toen hij Nicky zag liggen. Het is even wachten op de techniek.

Jos B.: "Het hele onderzoek vond ik in één richting gaan. Het ging niet meer om het oplossen van de zaak, maar om het bewijzen dat ik het had gedaan." Er is een tweede video opgenomen die volgende week wordt getoond. Deze heeft volgens Roethof betrekking op het onderzoek en hoe zijn cliënt dit heeft beleefd.

Jos B. moet huilen. "Ik was in paniek. Een foute beslissing", zo zegt hij over het feit dat hij geen hulpdiensten heeft ingeschakeld.

De rechtbank vraagt nogmaals waarom hij blaadjes van de pyjamabroek van het kind heeft geveegd. Jos B.: "Ik kon niks meer voor hem betekenen." Maar dat antwoord accepteert een van de rechters niet. "Er spreekt een grote begaanbaarheid uit die handeling, uit het fatsoeneren van zijn kleding. Dan begrijp ik niet waarom u niks heeft gemeld."

Jos B.: "Ik ben echt heel vroeg vertrokken, misschien rond 6.30 uur al." Vanuit het huis van B. is het ongeveer drie kwartier fietsen naar de heide. Dit soort ogenschijnlijk kleine details zijn allemaal van belang om het verhaal van Jos B. later op waarde te schatten.

De rechtbank probeert ondertussen verder in kaart te brengen wat Jos B. nou precies deed op de dag dat hij naar eigen zeggen het lichaam van Nicky had gevonden. Hij zegt nogmaals aan niemand verteld te hebben dat hij een overleden kind had gevonden.

De rechtbank gaat ondertussen nog even door over het feit dat Jos B. heeft nagelaten te melden dat hij het lichaam van Nicky heeft gevonden. "Terwijl u wist dat heel veel mensen naar hem op zoek waren."

B. heeft een verleden met zedenzaken. In 1985 zijn twee tienjarige jongens misbruikt. B. kreeg twee jaar proeftijd nadat hij zijn daden had bekend. De zaak werd uiteindelijk geseponeerd. Daarom wilde "hij niet betrokken worden" bij Nicky Verstappen en heeft hij dus niet de politie gebeld, zo zegt Jos B. nu.

Er vindt nu toch een soort gesprek tussen de rechtbank en Jos B. plaats. Dat is voor het eerst sinds zijn aanhouding. Volgens B. heeft hij blaadjes weggeveegd van de rode Ajax-pyjamabroek van Nicky. "Ik heb geprobeerd hem netter neer te leggen."

Het was een bewogen eerste zittingsdag. Ruim twee jaar na zijn aanhouding heeft Jos B. verteld hoe zijn DNA op het ondergoed van Nicky is terechtgekomen. Volgens de verdachte vond hij Nicky toen hij al dood was en heeft hij zijn kleding rechtgetrokken. De politie durfde hij niet te bellen, omdat hij naar eigen zeggen bang was dat hij zou worden verdacht. B. heeft in de jaren tachtig namelijk twee tienjarige jongens misbruikt.

Peter R. de Vries, die de familie Verstappen al jaren bijstaat, zegt niets te geloven van deze verklaring. 

De rechtbank heeft het dossier doorgenomen, waarbij lang werd stilgestaan bij de doodsoorzaak en het mogelijke misbruik van Nicky. In de afgelopen jaren hebben vele experts zich gebogen over de zaak. Sommigen zijn stelliger dan anderen wat betreft de conclusie dat Nicky om het leven is gekomen door een misdrijf. Een duidelijke doodsoorzaak is niet aangetoond. Maar op basis van de rapportages die er liggen, denkt het OM dat verstikking (door bijvoorbeeld de hand over de neus en mond te leggen) een waarschijnlijke optie is. 

Nicky had letsel dat kan duiden op misbruik, maar ook op dat vlak trekken sommige experts stevigere conclusies dan andere deskundigen. 

Morgen zal het OM meer vertellen over de DNA-sporen die zijn aangetroffen op het ondergoed van Nicky. De zitting begint wederom om 9.30 uur. Bedankt voor het meelezen van dit liveblog!

Football news:

👏 De hele wereld praat over Khabib ' s vertrek en feliciteert hem met zijn overwinning. Zij eisen de eerste plaats in de waardering voor hem en respecteren de wens om bij zijn familie te zijn hier Conor, Ronaldo, Joe Rogan en anderen
Klopp Pro 2:1 met Sheffield: wint 2:0 of 3:0 komen wanneer je fel vecht in games als deze
Messi herhaalde zijn slechtste zegereeks-6 wedstrijden zonder doelpunten voor Real Madrid
Schalke is 21 opeenvolgende wedstrijden ongeslagen in de Bundesliga en bevindt zich op de voorlaatste plaats
Suarez deelt de eerste plaats in de La Liga goalscoring race met Fati en Paco, met 5 (4+1) punten in 5 wedstrijden
Real Madrid verslaat Barcelona met overwinningen in full-time officiële wedstrijden-97 vs 96
Lampard in de aflevering met Maguire en Aspilicueta: a Clean penalty in favor of Chelsea