logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo
star Bookmark: Tag Tag Tag Tag Tag
Netherlands

Kloosterleven

Een idyllisch landschap, serene rust, je hoort de vogels fluiten. Een groot contrast met mijn natuurlijke habitat, de grote en rumoerige stad, waar het gerinkel van trams en gezoem van scooters tot de vertrouwde geluiden horen. Ik kan de groene oase zeer waarderen.

Voor de negende editie van de Open Kloosterdag ben ik zondag neergestreken in het dorpje Sint Agatha (gemeente Cuijk), in Noord-Brabant. Het Kruisherenklooster heeft, net als tientallen andere kloosters in het land, de deuren geopend voor publiek.

Bij binnenkomst word ik gastvrij ontvangen door bibliothecaris en conservator Otto Lankhorst. Hij geeft me een korte introductie over het klooster, dat in meerdere opzichten bijzonder te noemen is. Gesticht in 1371 en het oudste voortdurend bewoonde klooster van Nederland, omdat het als enige klooster in de tijd van de Republiek werd gedoogd; het Land van Cuijk viel onder de beschermheerschap van prins Maurits.

In het gebouw huist sinds 2006 het Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven, waar archieven en documenten van zo’n honderd kloostergemeenschappen beheerd worden. „Veel kloosterordes en congregaties vergrijzen en sluiten de deuren”, zegt Lankhorst. Sinds 1960 daalde het aantal kloosterlingen van 50.000 naar minder dan 4.000. Het Erfgoedcentrum houdt de herinnering in leven.

Ook in Sint Agatha verandert de invulling van het kloosterleven, vertelt Lankhorst. „Het ‘actieve’ leven, denk aan onderwijs en ziekenzorg, dat loopt ten einde. De verzorgingsstaat heeft dat deel van het kloosterleven vrijwel overbodig gemaakt. Het contemplatieve blijft wel voortbestaan.”

In het gebouw is ook het iconenatelier van kunstenares Liesbeth Smulders gevestigd. De kamer is rijkelijk gevuld met religieuze iconen, op hout geschilderde afbeeldingen van Christus, Maria en andere heiligen, een kunstvorm die vooral in de oosters-orthodoxe kerk voorkomt. Ze staat daarmee in een traditie die teruggaat tot het begin van onze jaartelling. Voor de gelegenheid draagt ze oorbellen met de in mozaïeken afgebeelde Byzantijnse keizerin Theodora.

Ze omschrijft het als een „meditatieve bezigheid”. Aan een icoon is ze zo’n maand bezig. Een aantal uren in het atelier, soms een uur thuis. De techniek van het ambacht vergt engelengeduld, merkt een bezoeker op. „Ach, het houdt me van de straat”, grapt Smulders. „Ik ontleen er een hoop inspiratie aan. Niet alleen het schilderen zelf, maar ook de verhalen en betekenissen die zo’n icoon met zich meedraagt.”

„Iedereen heeft behoefte aan inspiratie, een moment voor zichzelf, om te reflecteren”, zegt Smulders. Met die woorden uit het klooster keer ik terug naar de betonnen jungle.

Lotfi El Hamidi ([email protected]@Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.

All rights and copyright belongs to author:
Themes
ICO