Netherlands

Ik heb mijn verscheurdheid vormgegeven door Amerikaan te worden

Lieve Amerikanen, lieve Europeanen, lieve burgers uit andere continenten die, noodgedwongen of geheel vrijwillig, migrant zijn geworden, die hun kinderen hebben zien migreren of hun geliefden, gelukszoekers en arbeidsmigranten, vluchtelingen en spionnen, modellen en militairen, gestrande toeristen, in zijn boek De neef van Wittgenstein schreef de Oostenrijkse schrijver Thomas Bernhard dat hij eigenlijk op geen plek ter wereld gelukkig is, dat hij tot die mensen behoort die alleen gelukkig zijn tussen twee plaatsen, de plek van waar hij net vertrokken is en de plek waar hij heengaat.

Het nergens gelukkig zijn is geen deugd, hoewel de heimelijke of niet zo heimelijke verplichting altijd gelukkig te zijn misschien nog erger is, maar het vooral, of misschien wel uitsluitend gelukkig zijn tussen twee plaatsen lijkt mij hét recept voor geluk, nu nog meer dan anders. Immers, experts worden niet moe ons te vertellen dat dit een tussentijd is, iets loopt ten einde maar het nieuwe is nog niet geheel begonnen en wat zou dat nieuwe zijn, hoe zou het eruit zien? Daarover bestaan twijfel en ideologische meningverschillen, hoewel de verwachting dat de Apocalyps langzaam aan de horizon verschijnt nauwelijks nieuw kan worden genoemd.

Maar is het heden niet altijd een tussentijd? Met één voet staan wij in het wankele heden, met de andere voet baden we dan weer in het lauwwarme water van het verleden dan weer voelen we met onze teen in het ijswater van de toekomst. Voor stervelingen is elke tijd een tussentijd, hooguit historisch gezien de ene meer dan de andere, de sterveling reist altijd tussen twee plaatsen, metaforisch gezien dan, sommige stervelingen maken van dat reizen een reële aangelegenheid.

Al vijfentwintig jaar reis ik tussen Europa en Amerika, tussen het continent dat ik verlaten heb maar waarnaar ik altijd weer wens terug te keren en het continent waar ik ben aangekomen maar dat ik altijd weer wens te verlaten, en ik had niet gedacht dat ik de lente, zomer en herfst in het al te curieuze jaar van de Heer 2020, in vrijwel lege vliegtuigen tussen beide continenten heen en weer zou reizen.

Voor hen die het nog niet weten, ik word Amerikaan; wat de facto al tientallen jaren het geval is, ik woon in New York, moest eens de jure bevestigd worden. Het paspoort moet nog arriveren, de ceremonie moet nog plaatsvinden, het laatste examen moet nog worden afgelegd, maar alles is in werking gesteld, al ontwaak ik soms middenin de nacht en vrees ik dat de bureaucratie van Homeland Security, die sinds 2001 over dergelijke aangelegenheden gaat, mij nooit meer zal oproepen voor het laatste examen, dat ik voor altijd in een grijs schemergebied zal blijven hangen, wachtend op een paspoort dat nooit arriveert. Het tussengebied, de tussentijd kan ook een nachtmerrie zijn.

Een Amerikaanse kennis zei tegen me: „Het is pervers om nu Amerikaan te worden.” Hij is de meest Amerikaanse Amerikaan die ik ken en hij leek te suggereren dat ik gewacht had op deze tijd om het land van aankomst eindelijk mijn definitief ‘ja’ te geven. Niets is minder waar. Het land van aankomst was nauwelijks eerder bereid mij zijn jawoord te geven, niet ík heb deze tijd uitgezocht voor dit perverse huwelijk, deze tijd heeft mij, nee, deze tijd heeft ons allen uitgezocht.

Goed, beroepshalve ben ik altijd geïnteresseerd geweest in perversie, wat geen deftig woord is voor allerlei soorten viezigheid, maar slechts de bondige beschrijving van het besef dat onze fantasie zich aan gene zijde van de moraal bevindt en dat de werkelijkheid, met hoeveel morele vertellingen wij haar ook bekleden, zich weinig aantrekt van onze morele en andersoortige verwachtingen. Hoe kun je níet pervers zijn? Hooguit kun je ervoor kiezen de perversie niet zichtbaar te maken, maar voor een romanschrijver lijkt me dat een armzalige strategie.

De schrijver Michael Greenberg stelde in The New York Review of Books dat de huidige Amerikaanse president ons dagelijks leven geheel gepenetreerd heeft, we fantaseren over hem, we richten onze woede op hem, we analyseren hem, hij begeleidt ons dagelijks, waarheen wij ook gaan. De obsessie met deze man komt me al geruime tijd overdreven, om niet te zeggen ongezond voor. Geschiedenis heeft geen doel, toeval speelt een rol, en het toeval is doelloos, geschiedenis is meer dan een optelsom van sociologische, economische en culturele factoren, soms geeft een individu, door omstandigheden, machtig en invloedrijk geworden, z’n ruk aan het stuur dat de status quo anders en sneller bezwijkt dan men had kunnen voorzien. De afkeer of zelfs de haat, die begint te lijken op ernstige verliefdheid, is misschien begrijpelijk, maar hoort toch vooral thuis in de roman, bij voorkeur de Duitse of Russische.

De huidige Amerikaanse president is meer symptoom dan oorzaak en wie denkt dat na zijn vertrek het rustige slapen weer aan de orde van de dag zal zijn, vergist zich. Onder alle omstandigheden kalm en rustig slapen is overigens een beproefd recept voor iets meer geluk en gezondheid. Onze zorgen zijn namelijk ook al geen deugd, zelfs geen bewijs van echte betrokkenheid, de werkelijkheid verandert hooguit door onze woorden en daden, daarom komt het erop aan woorden zorgvuldig te kiezen en over onze al te roekeloze daden vooraf even na te denken, al is zelfs dat geen garantie voor een wenselijke uitkomst. Er bestaat natuurlijk een verschil tussen de woorden die wij tegen onze kamerplant fluisteren en de woorden die wij in kranten schrijven of waarmee we potentiële kiezers hopen te paaien.

Als de huidige Amerikaanse president verrotting symboliseert, dan zat die verrotting veel langer in het systeem; als hij de overwinning van de schaamteloze vulgariteit symboliseert, dan vond die overwinning al lang plaats vóór de verkiezingen van 2016 en dan moeten we misschien ook toegeven dat wij hebben bijgedragen aan die overwinning, op al dan niet ironische wijze.

Een Amerikaanse kennis zei tegen me: „Het is pervers om nu Amerikaan te worden.”

Overigens moet worden gezegd dat het Berlusconi was die als eerste type-Trump het democratisch systeem in onze tijd succesvol bespeelde, half zakenman, half showman, het pathos van de geile bok, de schreeuwerige illusie van succes en kapitalistische onoverwinnelijkheid, en de strijd om de gunst van de kiezer die naast voornoemde ingrediënten tevens een continue oorlog tegen haaruitval bevat.

De oorlog van Reagan was die tegen drugs, de oorlog van George W. Bush was tegen terrorisme, en toen kwam ons tijdperk. De ernst werd definitief uit het democratische theater geveegd, wat ook makkelijk kon omdat die ernst zelf al zo was aangetast, omdat die specifieke vorm van ernst niet meer ernstig wordt genomen, waarmee gezegd is dat het wantrouwen van veel burgers in de overheid en in hen die de overheid vormgeven ten dele ook het onvermijdelijke resultaat is van het democratisch theater zelf. En wederom was Italië avant-garde (twintigste eeuw, Mussolini), wat daar gebeurt, gebeurt later elders en heftiger.

De recente geschiedenis drukte ons met de neus op de feiten, verjoeg een hooghartige naïviteit uit onze hoofden, namelijk dat iedereen zo verlicht is als wij, en er uiteindelijk wel dezelfde ideeën over verlichting op moet nahouden; wie nadacht, moest toch tot de conclusies komen waartoe ook wij zijn gekomen. Ooit geloofden sommige mensen dat als iedereen maar genoeg te eten en te drinken zou hebben, als de bestaanszekerheid gegarandeerd was, georganiseerde religie langzaam zou verdwijnen, omdat er dan geen behoefte meer zou zijn aan God. Inmiddels weten velen beter. Alleen enkele hardnekkige lieden zien God eerder uit ons discours verdwijnen dan de Apocalyps opdoemen.

De mens als een doelmatige robot, bevrijd van elke perversie, mits de maag maar gevuld is en de voorraad wc-papier tijdig aangevuld. Nee dus, de sterveling hongert net zo naar betekenis als naar brood en die twee soorten honger zijn samen van cruciaal belang om politiek, cultuur, geschiedenis te begrijpen.

Terecht schreef Vivian Gornick in The New York Review of Books dat we moeten stoppen met jammeren dat mensen tegen hun eigen economische belangen stemmen omdat voor sommige mensen andere belangen nu eenmaal zwaarder wegen dan die economische. Zij stemden op de huidige Amerikaanse president, omdat ze wilden blijven wie ze waren, omdat ze wilden dat het land bleef zoals ze dachten dat het was en ze meenden dat hij hun daarbij kon helpen.

Lees ook: Wat kwam er terecht van Trumps beloftes aan Amerika?

De aanhangers van Trump wegzetten als fascisten en racisten is veel te makkelijk. Zeker, sommige van hen zijn racisten, hoewel die echt niet beperkt blijven tot de aanhang van zijn partij. Hoe dan ook, met de retoriek van de burgeroorlog win je geen verkiezingen en als Trump verliest dan mede omdat hij zich uitsluitend heeft bekwaamd in die retoriek.

Samenleven is altijd samenleven met mensen die er onwenselijke, onaangename en onverlichte ideeën op nahouden. Dat betekent niet dat er geen grenzen gesteld moeten worden, de wet stelt relatief duidelijke grenzen. Dat betekent niet dat er geen samenzweringstheorieën bestreden moeten worden, hooguit dat er langer en zorgvuldiger moet worden nagedacht hóe het onwenselijke te bestrijden, hoe die grenzen gesteld moeten worden, binnen én buiten de wet. De wet kan namelijk niet alles bestrijden.

In het theater van de democratie bestaat een continue verleiding om te spelen met emoties en het vuur van die emoties zo hoog op te doen laaien dat de vrede, interne en externe, in gevaar komt. Dat betekent uiteraard niet dat we het maar zonder democratie moeten doen, het betekent dat we moeten beseffen dat wat we beweren te verdedigen, de open, liberale samenleving, waar het theater van de democratie bijhoort, ook onvermijdelijk de verleiding van de verrotting bevat. Die verrotting komt niet van buiten, zoals vaak wordt gesuggereerd, de islamitische terroristen, de emigranten, de red states tegen de blue states, nee, de verrotting maakt deel uit van wat ik en velen met mij wensen te behouden. En de verrotting heeft ook spreekrecht. Politieke vrijheid heeft alleen zin en betekenis als het ook de vrijheid behelst om níet verlicht te zijn.

Dan blijft de vraag hoe je kunt voorkomen dat de duisternis, die ik verdedig, die noodzakelijkerwijs deel uitmaakt van het democratisch theater, niet alles en iedereen verduistert. Hoe kan ik het spreekrecht en de menselijke waardigheid van mijn vijanden verdedigen zonder bij te dragen aan hun overwinning, waardoor uiteindelijk ik geen spreekrecht en geen waardigheid meer heb?

In het democratisch theater zullen sommige acteurs, sommige politici, altijd weer de verleiding voelen het decor waarin zij spelen in brand te steken. De verdediging van het theater kan dus niet aan hen worden overgelaten, maar moet in handen zijn van een instantie die min of meer buiten het politieke spel staat, vaak is dat de rechterlijke macht. Daarom is het zo gevaarlijk als de politiek de met veel overtuiging geveinsde neutraliteit van de rechterlijke macht ondermijnt.

Bestaat er dan geen vooruitgang? Stervelingen zijn niet van steen, cultuur en maatschappij dus ook niet. Wat een halve eeuw geleden onbespreekbaar was en werd gezien als een radicale, extreme minderheidsopinie is nu gemeengoed geworden. Dat kan vooruitgang zijn, maar niet noodzakelijkerwijs.

De columnist David Brooks schreef in The New York Times dat de Democraten „de ideeënoorlog” hebben gewonnen, dat wat een decennium of drie geleden ten tijde van Bill Clinton onbespreekbaar zou zijn in Amerika nu openlijk wordt besproken. Hij had het vooral over de economie en de rol van de overheid en of de Amerikaanse overheid meer op pakweg de Duitse overheid moet gaan lijken.

Het zogenoemde Rijnlandse model zou ook in Amerika opgang moeten maken, kapitalisme met een werkelijk functionerend sociaal vangnet en niet een nogal symbolisch vangnet. Als ik namelijk ooit mijn Amerikaanse overheidspensioen ontvang, zal ik daar met een beetje geluk op Manhattan een cappuccino of twee per maand van kunnen kopen.

Foto Spencer Platt/Getty/AFP

Misschien wordt het Rijnlandse model werkelijkheid in Amerika, misschien, maar als zeer langzaam. En dan nog is dat zeker niet alleen te danken aan argumenten of aan de huidige Amerikaanse president, maar vooral aan het virus dat de mythe van de zelfredzaamheid ernstig ondermijnd heeft. Waar alles tot stilstand komt, wordt zelfredzaamheid al snel in vuilnisbakken snuffelen.

Het was het virus dat de conventionele Republikeinse weerzin tegen nog grotere begrotingstekorten en een grotere overheid deed verdwijnen als sneeuw voor de zon, hetzelfde zag je overigens gebeuren in Europa bij conservatieve politici en economen. En Bernie Sanders moet hier dan ook worden vermeld, zijn ideeën zijn vaak radicaal genoemd, maar het grootste gedeelte ervan is naar Europese begrippen gemeten weinig meer dan ouderwetse sociaal-democratische plannen die in heel veel Europese landen al decennia geïmplementeerd zijn. (De discussie over het neoliberalisme slaan we even over.)

Mijn vader leerde me dat zelfs de dommen en de onwetenden een verhaal hebben dat de moeite van het beluisteren waard is. Dat stond ook op het krantje dat gemaakt werd toen ik bar mitzwah werd.

Mens zijn is verscheurd zijn, verscheurd tussen verlangen en verantwoordelijkheid, tussen fantasie en de realiteit van de feiten, tussen het ideaal en diepe scepsis over verandering, tussen de plek waar je wilt zijn en de plaats waar je niet wilt weggaan. Iedereen geeft die verscheurdheid op andere manier vorm en die verscheurdheid zit ook in het onvolmaakte democratische theater, onvolmaakt vanwege de acteurs, onvolmaakt vanwege ons, de kiezers, onvolmaakt vanwege de vorm.

Ik heb mijn verscheurdheid vormgegeven door Amerikaan te worden, insjallah, en Europeaan te blijven. En wat ik wens te verdedigen is de verscheurdheid, de onvolmaaktheid, het recht op onvolmaaktheid.

Football news:

We kennen meer dan de helft van de deelnemers in de Champions League playoffs. Wie is daar al en wie heeft het uitgesteld tot de laatste ronde?
Maguire ongeveer 1:3 met PSG: de tegenstander scoorde illogisch - een ricochet en flipperen rond het strafgebied
Ronald Koeman: Barcelona wil 18 punten scoren in de Champions League. We hadden een geweldige 1e helft met Ferencvaros
= = Clubcarrière = = Lampard maakte zijn debuut in het eerste elftal in de play-offs voor de tweede keer op rij. Sevilla kan nog steeds Chelsea op deze indicator op de laatste dag van het spel, maar ze zullen niet verslaan hun rivaal in de tafel, omdat de Blues nog steeds het voordeel in face-to-face vergaderingen. De Londense club heeft de eerste plaats in Groep E
Manchester United, PSG en RB hebben elk 9 punten in Groep H voor de laatste ronde van de Champions League
Berg bereikte de Champions League groep op 34 - waarschijnlijk de laatste in zijn leven. En ik heb die overwinning voor Krasnodar uitgekauwd. Ik heb hier al mijn hele carrière op gewacht. Markus Berg zag Alexander Martynovich vertrekken, draaide de snelheid aan, duwde Rennes verdediger Gerzino Nyamsi terug, liet de bal met zijn linkervoet zakken en stuurde hem naar Romain Salin met zijn rechtervoet. Vergeet u niet dat dit doel de eerste overwinning voor de Russische clubs in de Europese competities sinds December 2019 heeft opgeleverd, dan is dat niet verwonderlijk. Berg scoorde voor Krasnodar in de eerste wedstrijd van 2020, in de laatste ronde van vorig seizoen (een dubbele en twee assists met Akhmat) en in de startwedstrijd van dit seizoen (in Ufa). In slechts de laatste (onvolledige) vier maanden scoorde Markus 8 keer. Plus nog een-in de wedstrijd van de Volkenbond voor het Zweedse nationale team tegen de Kroaten. = = = Formule Renault 2.0 = = = de Formule Renault 2.0 is een Formule Renault 2.0 Voor het Team Racing. Krasnodar verloor alle kansen in Piraeus en verloor thuis. Markus was verdrietig en dacht dat hij niet meer in de Champions League zou spelen. Mijn contract met Krasnodar werd berekend voor een jaar. Om eerlijk te zijn, Ik dacht dat ik mijn kans miste de Zweed gaf toe in een Interview met de UEFA website. Maar in de lente verlengde ik mijn contract, we eindigden derde in de League, ging direct naar de playoff ronde en passeerde PAOK. In de eerste ontmoeting met PAOK probeerde Berg de armband van de kapitein en deelde een assist met Remy Cabella. Op de Tumbra had de Zweed kunnen scoren, maar de Griekse autogall en de inspanningen van dezelfde Cabella waren voldoende. Marcus was verrukt: the Feelings are amazing, incredible. Ik heb hier heel lang op gewacht, mijn hele carrière. Dit is een groot, belangrijk evenement voor de club, voor Krasnodar
Ronaldo scoorde de 750e goal van zijn carrière. In de 57e minuut stuurde striker Cristiano Ronaldo de bal naar Kiev om te profiteren van de transfer van striker Alvaro Morata. Dit is het 750e doel van de Portugese carrière. Hij scoorde 450 voor Real Madrid, 118 voor Manchester United, 102 voor de nationale ploeg, 75 voor Juventus en 5 voor sporting. Meer informatie over de statistieken van de 35-jarige vindt u hier