Facebook heeft persoonlijke accounts verbannen van academici die onderzoek deden naar de verspreiding van nepnieuws en transparantie van advertenties op het sociale netwerk. Volgens Facebook overtraden de onderzoekers de regels, omdat ze inbreuk maakten op de privacy van gebruikers. De onderzoekers ontkennen dat.

De onderzoekers werken voor de New York University Tandon School of Engineering. Met hun Ad Observatory-project wilden ze bekijken waar politieke advertenties op Facebook vandaan komen en hoe ze worden verspreid. Dat onderzoek zou volgens hen ook inzichtelijk maken hoe desinformatie op Facebook wordt verspreid, omdat het techbedrijf politieke advertenties niet checkt op onwaarheden.

Voor het onderzoek werd een browserplug-in ontwikkeld, die automatisch data verzamelt over welke politieke reclames gebruikers te zien krijgen en waarom zij die advertenties krijgen voorgeschoteld. Van gebruikers zou volgens de makers geen persoonlijke informatie, zoals gebruikersnamen of vriendenlijsten, worden verzameld.

Alle uitkomsten van het onderzoek worden openbaar gemaakt op de website van het project. Daarmee lijken de academici meer informatie over de reclames naar buiten te brengen dan Facebook zelf doet.

Onderzoekers uiten onvrede over de schorsingen

De NYU-onderzoekers zijn niet blij met de aanpak van Facebook. "Het is niet in het publieke belang om Facebook te laten bepalen wat wel en niet mag worden onderzocht", zegt Damon McCoy, een van de onderzoekers, tegen Protocol.

"Facebook zou zich niet op cynische wijze moeten kunnen beroepen op de privacy van gebruikers om daarmee onderzoeken te sluiten die hen in een slecht daglicht plaatsen. Zeker niet als de gebruikers waar Facebook het over heeft adverteerders zijn die hebben ingestemd om hun reclames openbaar te maken."

Maar Facebook zegt dat de manier waarop de onderzoekers te werk gingen niet strookte met de regels. Zo verbiedt Facebook het om zonder toestemming informatie van gebruikers van het platform te halen, wat scraping wordt genoemd. "Het project heeft misschien goede intenties, maar het constant aan de laars lappen van onze regels rondom scraping kunnen we niet toelaten."

Facebook zegt naar oplossingen te zoeken om onderzoek ter bevordering van het publieke belang te ondersteunen, maar wil daarbij wel "de veiligheid van ons platform en de privacy van gebruikers garanderen".