Netherlands

Effect van opkoopbeleid centrale banken is volgens grote academische studie nihil

Amerikaans onderzoek Hoe effectief is het massale opkoopbeleid van centrale banken? Heel effectief, menen economen van centrale banken zelf. Een ‘belangenconflict’, volgens de auteurs van een nieuwe studie.

Wij van wc-eend, of eigenlijk: wij van ECB-eend. Dat is het beeld dat een deze week verschenen studie naar belangenconflicten bij economen van centrale banken oproept. Het artikel, gepubliceerd door het Amerikaanse National Bureau of Economic Research (NBER) en de University of Chicago, laat zien dat economen die werkzaam zijn bij de grote centrale banken het effect van het eigen monetair beleid positiever inschatten dan academische economen.

Specifiek kijken de auteurs van de studie naar verschillen in beoordeling van effect van de opkoop van staatsleningen op de economische groei en op de inflatie. Dit opkoopbeleid, bekend als ‘kwantitatieve verruiming’, is sinds de financiële crisis een geliefd instrument van centrale bankiers om de tegenvallende economische groei en de hardnekkig lage inflatie aan te jagen, in zowel de Verenigde Staten als Europa. De coronacrisis bleek reden voor nog meer opkopen. De Europese Centrale Bank (ECB) koopt 1.350 miljard euro extra schuld, bovenop de reguliere opkopen van inmiddels krap 2.800 miljard.

Hebben al die honderden miljarden monetaire stimulering daadwerkelijk effect? De auteurs van het NBER-artikel vergeleken 54 studies hierover van in totaal 116 auteurs naar het opkoopbeleid van de Amerikaanse Federal Reserve, de Bank of England en de ECB. Hun conclusie: „Over het geheel genomen beoordelen centrale bankiers kwantitatieve verruiming als effectiever dan academici.” Volgens veel academische studies is het effect van het opkoopbeleid op economische groei en inflatie nihil of zelfs statistisch irrelevant.

De papers van de centrale banken zelf vertellen een ander verhaal. Het totale effect op het bruto binnenlands product van recente opkoopprogramma’s komt 0,51 procentpunt hoger uit als je alléén de studies van centrale bankiers neemt, dan wanneer je ze helemaal uit de dataset filtert. De inflatie komt 1,4 procent hoger uit, aldus de onderzoekers. Ook de toon van de studies van centrale banken blijkt positiever. Daarin staan veel woorden als „groot”, „robuust” en „significant”. Bij academici lees je termen als „verwaarloosbaar” en „zwak”.

Lees ook: Eurokoers en Fed maken het Lagarde behoorlijk lastig

Economen bij centrale banken die positief zijn over beleid maken volgens de Amerikaanse studie sneller carrière

Waar ligt dat verschil aan? De auteurs van de studie hebben wel een vermoeden: hier speelt een „belangenconflict” bij centrale banken. „Vooringenomenheid” (bias) willen ze het niet noemen, maar wie het stuk leest kan zich lastig aan die indruk onttrekken.

Want economen bij centrale banken die succes van het eigen beleid vaststellen, boeken ook „betere carrièreresultaten”, zo ontdekten de auteurs na het natrekken van de loopbanen van economen. Zij maken vaker promotie. Deze vaststelling zal in het monetaire wereldje vast voor de nodige scheve ogen zorgen.

Het is voor de ECB extra pikant omdat één van de vier auteurs van het NBER-artikel zelf voor de ECB werkt. Of zij, Martina Jancoková, uit eigen ervaring spreekt, is onduidelijk. De ECB rapporteert regelmatig positieve effecten van zijn beleid op de economie en op de inflatie. Vorig jaar toonde Philip Lane, hoofdeconoom van de ECB, bijvoorbeeld in een presentatiedat de opkopen samen met de lage rentes hadden gezorgd voor zo’n 0,5 procentpunt extra inflatie en zo’n 1 procentpunt extra groei per jaar in 2017-2018.

Wat de waarde van dit soort cijfers is, is sterk de vraag, als je de NBER-studie leest. De NBER-onderzoekers deden ook nog een enquête over bemoeienis met economisch onderzoek door leidinggevenden bij centrale banken. Ze vroegen bij de afdelingshoofden economisch onderzoek van de centrale banken (waaronder ook de nationale centrale banken van de eurozone) hoe de leiding zich in het onderzoek mengt. 25 centrale banken deden mee aan de enquête. Het resultaat: leidinggevenden beïnvloeden niet alleen de keuze van onderwerpen voor economisch onderzoek, maar redigeren ook artikelen en moeten publicatie goedkeuren. „Deze betrokkenheid reikt potentieel verder dan behulpzaam advies”, aldus de studie.

Daarmee suggereren de NBER-auteurs dat economen bij centrale banken (soms) onder druk worden gezet om resultaten te leveren die hun werkgever bevallen, zonder hiervoor overigens bewijs te leveren. Toch benadrukken de onderzoekers dat ze „geen afbreuk willen doen” aan het onderzoek van centrale banken. Ze willen alleen „de aandacht vestigen op een belangenconflict dat nog niet was onderzocht”. Ze hopen dat hun studie centrale banken helpt beter stil te staan bij de „implicaties van dit conflict voor hun onderzoek”.

Football news:

Lampard denkt dat Messi beter is dan Ronaldo: Ik kies Lionel vanwege puur, natuurlijk talent
Hij wilde echt football spelen, maar hij wist dat hij geen professional zou worden. Toen schreef hij een boek over zijn favoriete spel
Qua structuur lijken Juve en Barcelona erg op elkaar. Koeman won de zaak en Pirlo legde de tactieken na de match
Alex telles heeft het coronavirus opgelopen
Manchester City heeft het plafond van Guardiola bereikt. Hij is nog steeds de baas dankzij zijn prestaties bij Barca
CSKA is gastheer van Dinamo Zagreb. Hoe zal de wedstrijd eindigen? CSKA is de enige Russische club die punten kan scoren in de tweede ronde van Europese competities. Weet je wie er wint?
Jose Mourinho: Ik wil graag bale ' s reputatie hebben. Hij heeft 4 Champions League, Ik heb slechts 2