Netherlands

Een looneis vol centen, wat moet je daarmee?

Er is iets aan de hand met de looneis die FNV afgelopen week heeft gesteld. De vakbond wil geen loonsverhoging in procenten, zoals gebruikelijk, maar in centen. Voor iedereen 100 euro per maand erbij. Toen viel het kwartje. De FNV voert je reinste retropolitiek. Centen in plaats van procenten was een gevleugelde kreet in de radicale vakbondsjaren. Vijftig jaar geleden.

Lees ook dit essay: Nederland snakt naar saamhorigheid, maar hoe dan?

Je kunt zeggen: oude wijn in nieuwe zakken. Je kunt ook zeggen: FNV voelt de tijdgeest haarfijn aan. Kijk om u heen. Het beeld lijkt verrassend sterk op de toestand in de wereld vijftig jaar geleden. De jaren zeventig.

Demonstreren tegen de wooncrisis? In 1970 had je de eerste nationale kraakactie tegen woningnood.

Politieke polarisatie die de kabinetsformatie al stillegt voordat ’ie begonnen is? In de jaren zeventig was polarisatie praktisch de ‘officiële’ politiek op links én rechts.

Een rel tegen de komst van Afghaanse vluchtingen? In 1972 relden Rotterdammers tegen Turkse gastarbeiders.

De alarmerende rapporten over de toekomst van mensen- en dierenleven van het internationale klimaatpanel IPCC? In 1972 publiceerde een groep wetenschappers The Limits to Growth (Grenzen aan de groei), waarin ze meldden dat de aarde afstevent op uitputting als er geen maatregelen werden genomen.

Tegen die achtergrond van maatschappelijke onvrede eisten de industriebonden in 1972/73 nivellering van inkomens via de loononderhandelingen: centen in plaats van procenten, zoals ze dat noemden. Op die manier zouden lagerbetaalden er relatief meer op vooruitgaan. De bonden (en bij inwilliging van de eisen ook de werkgevers) zouden dus bijdragen aan een politiek doel: kleinere inkomensverschillen. Alom werd gestaakt, maandenlang. Zo’n 80.000 werknemers in de industrie deden mee. De bonden kregen deels hun zin.

En nu begint FNV er weer over. Begrijpelijk. De bond slaat drie vliegen in een klap.

De looneis maakt lager betaald werk aantrekkelijker; boter bij de vis. Je zou zeggen: werkgevers mogen de bond dankbaar zijn. Hoe winnen ze anders personeel? De tekorten in sommige sectoren zijn te herleiden tot het feit dat mensen overstappen naar andere branches. Werk elders is leuker en levert meer op. Marktwerking dus. Echt iets voor ondernemers.

Tweede argument: de ‘centeneis’ kan helpen de FNV zelf aantrekkelijker te maken in sectoren als horeca en detailhandel die lage lonen betalen. Daar heeft de bond relatief weinig leden. Zijn totale ledental loopt ook al jaren achteruit.

Derde overweging: de bond speelt handig in op breder ongenoegen over ongelijkheid. In haar HJ Schoolezing noemde D66-leider Sigrid Kaag deze maand sociaal-economische ongelijkheid als een van de vier problemen waar ‘moedige keuzes’ moeten worden gemaakt. Als een sociaal-liberale partij als D66 ongelijkheid adresseert als misstand, kan FNV natuurlijk niet achterblijven.

In Het Financieele Dagblad betitelde columnist Mathijs Bouman de centen-in-plaats-van-procenteneis als vakbondspopulisme. Maar het is juist het tegenovergestelde. De looneis pro marktwerking én nivellering past perfect in de Nederlandse vakbondstraditie. Waar komen de belangen van de leden én het algemene belang samen? De bonden waren de afgelopen dertig jaar misschien zelfs wel té coöperatief. Ze hielden te lang vast aan loonmatiging. Ze zijn meestal wat traag met hoge looneisen in een economie met hoogconjunctuur.

De vakbeweging stelt zich, ook nu, op als verantwoordelijke partij. Dat contrasteert extra met de impasse in de politiek.

Menno Tamminga schrijft op deze plaats elke dinsdag over ondernemingsbeleid en economie.

Football news:

Newcastle werd gekocht voor de Saoedi ' s door dezelfde dame die de sjeiks naar Man City bracht en de Britse prins verliet voor onafhankelijkheid
De Premier League is van mening dat Saoedi-Arabië de club niet heeft gekocht, Shearer en de fans zijn blij, er is een zware reflectie in de media: de wereld na de verrijking van Newcastle
Tutberidze ' s zoektocht in het paarschaatsen: Tarasova en Morozov veranderde het programma-en Gleichengauz is verdrietig dat zijn ideeën niet paste daar
Russische voetballer-meme-top 2 in uithoudingsvermogen in FIFA 22. Vermoeidheid is een illusie
Een unieke passage door de bouw van de snelste stedelijke Baan F-1: Het wordt voorbereid voor de Grand Prix voor $ 660 miljoen, de start is in 2 maanden
Rangnik zwijgt over Loco, maar spreekt met de Europese media. We analyseren Nikolic ' s ontslag door een monoloog over Red Bull
Fiorentina vraagt 90 miljoen euro voor Vlahovich. Man City, Juventus, Tottenham en Inter bieden voor de Servische Europese topclubs zijn geïnteresseerd in Fiorentina spits Dusan Vlahovic