Netherlands

Deze verkiezingen voelen als een keerpunt

In aanloop naar de verkiezingen van 2012 beklaagde ik mij over alle politici die riepen dat ze ergens heen wilden met dit land. Je gaat helemaal nergens heen met dit land, schreef ik. Je mag op de winkel passen, je bent straks de boswachter van het Zwarte Woud. Je mag hooguit wat onderhoud plegen, hier wat snoeien, daar wat planten, en voor de rest moet je vooral met je tengels van dit land afblijven.

De overtuiging dat een overheid klein diende te zijn, zat diep in mijn vezels. Elke euro die wordt uitgegeven moet iemand eerst ergens verdienen. Links was voor hogere belastingen: meer uitgeven en minder verdienen. Rechts voor lagere belasting: minder uitgeven en meer verdienen. Mijn stem was economisch rechts. De belangrijkste taak van politici was om Nederland vooral niet te veel voor de voeten te lopen, vond ik.

Vind ik dat nog steeds? Ik geef hier openlijk toe dat ik van mening ben veranderd. We hebben de uitwassen van een disfunctionele overheid het afgelopen jaar te duidelijk gezien. Crises in de geestelijke gezondheidszorg, de jeugdzorg, de volksgezondheid. Er leven te veel kinderen in armoede en er zijn te veel mensen te rijk geworden. Er zijn te veel kinderen die niet behoorlijk kunnen lezen, schrijven en rekenen. Te weinig mensen willen verpleegkundige, docent of agent worden. Te veel mensen kunnen zich het toegangskaartje tot de rechtsstaat niet veroorloven. Er zijn te weinig huizen gebouwd en er is te veel flexibiliteit op de arbeidsmarkt. En tot overmaat van ramp is nog maar een klein deel van die problemen überhaupt toe te schrijven aan de nationale overheid.

Heel veel staat niet op het stembiljet. Armoedebestrijding, bijstand en jeugdzorg zijn voornamelijk gemeentelijke aangelegenheden. Na de corona-uitbraak kwamen we er tot onze grote schrik achter dat de nationale overheid zelfs geen directe regie over de volksgezondheidszorg meer heeft, maar dat deze is uitgestrooid over zeventwintig regio’s.

Rutte heeft dit land kapot bezuinigd, klinkt het telkens. Opvallende beschuldiging, want hij kreeg niet één keer in al die jaren meer dan 27 procent van de stemmen. Dit is niet aan één politieke partij te wijten, iedereen deed mee. Iedereen boog mee naar rechts – het zat in de lucht, het drinkwater, de tijd. Bijna alle partijen deden mee in regeringen, gedoogconstructies of ondertekenden een akkoord.

Deze verkiezingen voelen als een keerpunt. We moeten terug buigen. Ik zou nu niet meer schrijven dat Den Haag het land vooral niet te veel voor de voeten moet lopen. Sterker nog, ik zou ze graag wat ongelijkheden zien rechttrekken en wat herverdelen nu het aantal miljonairs blijft toenemen en miljardairs niet weten wat ze met hun geld aan moeten. Ineens klinkt de ‘prins-Bernhard belasting’ van Lilianne Ploumen helemaal niet meer als een compleet krankzinnig plan.

Ik sta er van te kijken hoe makkelijk politieke partijen zélf mee buigen. De VVD kiest voor een hoger minimumloon, meer belasting voor bedrijven, een sterkere publieke sector. Ze spreken het uit zonder met de ogen te knipperen. In een land als Amerika zou dit ondenkbaar zijn: de Republikeinse Partij houdt altijd vast aan haar geloofsbrieven. Abortus moet altijd moeilijker worden, zorg nog onbereikbaarder en zelfs in een land waar techmiljardairs halve krottenwijken moeten omzeilen op weg naar kantoor, gaf president Trump de bedrijven nog maar weer wat belastingvoordeel.

Hier lijkt geen van de grote partijen echte dogma’s te hebben, geen echte kroonjuwelen, Ze reageren op de tijdgeest en veranderen van richting zonder dat ik de achterban daar hard over hoor klagen. Het stelt me gerust en het vergroot mijn vertrouwen in de politiek. Dus ik vergeef mezelf maar voor mijn politieke gezwalk.

Nu de pendule de komende jaren weer wat naar links zwaait, is het wel goed om even de oude schrijfsels over vakbonden en VUT-regelingen erbij te pakken. Wat gebeurt er ook alweer met de concurrentiepositie en de werkgelegenheid wanneer laaggeschoolden te duur worden om in dienst te nemen? Wanneer zaten er ook al weer één miljoen mensen arbeidsongeschikt in dit land? En hoelang mocht je studeren in de jaren zestig? Was die publieke sector nu echt zo efficiënt in het oplossen van de problemen? Anti-cyclisch lezen zeg maar. Een kleine voorbereiding op het volgende keerpunt.

Rosanne Hertzberger is microbioloog.

Football news:

Minstens 2 clubs uit Frankrijk zullen elk jaar in de Super League spelen
Mesut Ozil: kinderen dromen van het winnen van de World Cup of de Champions League, niet een of andere Super League. Het plezier van grote wedstrijden is dat ze gebeuren een of twee keer per jaar
Disneyficatie van voetbal. Waar komt de Super League vandaan?
Carragher op Super League: Ik ben het zat dat Liverpool ' s reputatie zo beschadigd is. En het schandelijke kapitalisme van Manchester United verbaast me niet.Jamie Carragher, voormalig verdediger van Liverpool, heeft zich kritisch uitgelaten over de oprichting van de Europese Super League
De Bruyne zal de wedstrijd tegen Aston Villa missen. De ernst van de blessure is nog niet vastgesteld
Ander Herrera op Super League: Dreams zal tot een einde komen. Ik hou van voetbal en ik kan niet zwijgen. PSG middenvelder Ander Herrera heeft zich uitgesproken tegen de oprichting van een Europese Super League
Podolski op de Super League: een walgelijk project. Ik ben teleurgesteld over het feit dat mijn voormalige clubs erbij betrokken zijn.Lukas Podolski heeft zich kritisch uitgelaten over het idee om een Europese Super League op te richten