Netherlands

De sfeer op de afdeling kan grimmig worden

Als Charlene-Clair de Recht (32), copywriter bij Mediahuis, iets goed kan, dan is het ideeën bedenken voor ‘gesponsorde artikelen’. Eerst brachten haar collega’s die aan de man en werkten anderen ze uit, nu doet ze dat allemaal zelf. Corona was aanleiding voor een grote reorganisatie bij Mediahuis, uitgever van onder meer De Telegraaf en NRC. Van de negentig man die eerder op De Rechts afdeling werken, zijn er nog zo’n dertig over. „Eigenlijk doe ik in mijn eentje het werk van een team van acht”, vertelt ze via FaceTime vanuit haar woning in Amsterdam.

De Recht, die juist tijdens de coronatijd een vast contract kreeg, is een paar dagen ‘vrij’ omdat ze haar taks wel had bereikt. „Het weekend merkte ik al dat de benzine op was en de motor vastliep. Ik werd pas in de middag wakker en moest huilen omdat ik nog zoveel moest doen. Maandag kreeg ik meteen hoofdpijn toen ik mijn laptop opende. Er kwam niks uit.” Ze stuurde haar manager een appje: houd het werk maar even bij me weg.

Corona veroorzaakte een ontslaggolf in Nederland. Drie maanden nadat de lockdown werd afgekondigd, bleek volgens onderzoeksinstituut TNO 12 procent van de werknemers die vorig jaar meededen aan zijn Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden niet meer aan het werk. In eerste instantie verloren vooral flexwerkers en jongeren in de horeca en de reis- en cultuursector hun baan. Meer recent hebben ook grote bedrijven als Tata Steel, KLM, Heineken en Shell grote reorganisaties aangekondigd. Eind derde kwartaal waren 419.000 mensen werkloos, registreerde het Centraal Bureau voor de Statistiek, 70.000 meer dan het kwartaal daarvoor.

Ontslag raakt niet alleen de werknemers die vertrekken, maar ook hun collega’s die blijven. Op die achterblijvers drukt angst voor verlies van hun eigen baan, ook neemt het vertrouwen af dat het management het beste met hen voorheeft, en er ontstaan conflicten. Dat gebeurt vooral als een reorganisatie een reactie op een crisissituatie is en slecht is gemanaged, zegt TNO-onderzoeker Noortje Wiezer. Zij deed onderzoek naar de impact van corona op werknemers en leidde een groot Europees onderzoek naar stressgevoelens bij werknemers die achterblijven. „De sfeer op de werkvloer kan grimmig worden”, zegt Wiezer.

In augustus meldde het Nationaal Centrum Preventie Stress en Burn-Out (NCPSB) dat er ruim vier miljoen ‘verborgen burn-outs’ zijn in Nederland. Dat hoge cijfer zou te wijten zijn aan corona, aldus de organisatie die bemiddelt in preventietrainingen. „56 procent van de werkenden valt binnen nul tot zes maanden uit als ze nu geen ondersteuning krijgen”, waarschuwde NCPSB-voorzitter Theo Immers in het Algemeen Dagblad. Een jaar eerder was dat maar 17 procent.

Vakbond CNV pleitte in oktober in diezelfde krant voor een psychischenoodhulpfonds om een hausse aan burn-outs te voorkomen. Uit onderzoek onder leden bleek dat 29 procent meer stress ervaart dan voor de coronacrisis.

Vraag duidelijkheid, adviseert TNO-onderzoeker Wiezer werknemers die de eerste ontslagrondes hebben overleefd. „Vraag bijvoorbeeld op grond van welke criteria mensen worden ontslagen. Een restaurant heeft misschien geen bediening meer nodig, maar de kok die het eten kookt voor afhalers mag wel blijven.”

Ontslag betekent niet automatisch dat achterblijvers met een hogere werklast worden geconfronteerd. Er is immers minder werk. Wiezer: „Het gaat er ook om dat je er ineens heel andere taken bij krijgt.”

De Recht illustreert dat: „Aangezien we geen designer meer hebben, ben ik tegenwoordig ook de ontwerper en de strateeg. Laatst heb ik zelf twee pagina’s in een blad opgemaakt. Dat zou je mij eigenlijk helemaal niet moeten laten doen. Het resultaat was niet slecht, maar zeker niet zo goed als wanneer een echte designer het zou doen.”

Je kunt zelf wat aan de stress doen als je werkomstandigheden ineens flink veranderen, zegt Arnold Bakker, hoogleraar organisatiepsychologie aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Jobcrafting noemt hij dat, bezig zijn met je eigen werkplezier. „Je kunt een collega bellen en feedback vragen. Zoek elkaar online op of begin een WhatsAppgroep. Maak er wat van!”

Emer Beamer verloor in een half jaar zeven van haar twaalf collega’s. „Dat was echt heel verdrietig.” De stichting Designathon, waarvan ze medeoprichter is, biedt lespakketten om scholieren te leren programmeren en zo een betere wereld te ontwerpen. Maar de scholen die normaal gesproken de pakketten afnemen, richten zich nu op reken- en taallessen om de achterstand weg te werken die leerlingen door corona hebben opgelopen. Beamer ging daarom meer contact zoeken met scholen en organisaties met vergelijkbare doelstellingen in het buitenland.

Afgelopen zomer organiseerde ze een ontwerpwedstrijd waar scholen in veertig steden van over de hele wereld aan meededen. De finale was een digitaal evenement. „Het voordeel van corona is dat iedereen op Zoom zit, dus je kunt samenwerken in meerdere tijdzones.” Dat betekende wel dat ze lange dagen maakte: ze begon vroeg, met een videogesprek met een school in India, en eindigde laat, met een gesprek met iemand in de Verenigde Staten.

Los geen problemen op voor een ander zonder dat je leiding- gevende het ziet. Vertel wat je hebt gedaan

Hard werken, daar word je niet ziek van, zegt Annelies van Vianen, hoogleraar arbeids- en organisatiepsychologie aan de Universiteit van Amsterdam. „Werknemers zijn best bereid om meer te doen. Maar mensen worden wél ziek van hard werken als ze niet die dingen kunnen doen waar ze goed in zijn, of als ze dingen moeten doen waar ze geen controle over hebben.”

Deel het met de groep als je te veel op je bord hebt, suggereert Van Vianen. „Niet alleen met je baas. Dan kan een leidinggevende denken: zij of hij kan ook niet veel aan.”

Zorg er ook voor dat je werk zichtbaar is, adviseren Van Vianen en Bakker. Ofwel: ga geen problemen oplossen voor een ander zonder dat je leidinggevende het ziet. Maar hoe doe je dat, thuis, vanachter je laptop? Zet niet iedereen in cc, want dat irriteert, adviseert Bakker. „Bel degene die je aanstuurt op en vertel gewoon wat je hebt gedaan. Of mail eens per week een update, dat kan ook ongevraagd.”

Natuurlijk moet je wel grenzen goed afbakenen en pauze nemen, toch even lopend een telefoongesprek doen of naar buiten gaan. Dat is essentieel om te herstellen, legt Van Vianen uit. Bij een burn-out raakt de HPA-as ontremd, het systeem van hypothalamus, hypofyse en bijnier dat je stresshormonen reguleert. Daardoor wordt meer cortisol aangemaakt en herstel je niet goed. De stress houdt aan of neemt toe. Dat ondergraaft je immuunsysteem.

Medewerkers moeten actief rustmomenten inbouwen, zegt Van Vianen, zodat het lichaam stresshormonen kan blijven opruimen. „Een paar minuten uit het raam staren kan al helpen.”

Intrinsieke motivatie blijkt ook belangrijk tegen een burn-out. Medewerkers die in een onzekere situatie zitten en heel hard moeten werken, zou Van Vianen adviseren zichzelf af te vragen: waarom doe je je werk? „Blijf je realiseren wat je graag doet en waarom je het doet, want dat helpt ook echt.”

Van Vianen stelt voor opnieuw de werkverdeling te bezien als de werkdruk oploopt. „Iedereen evenveel laten doen is geen goede oplossing. Je moet gaan kijken of iemand in het team bepaalde taken beter aankan dan anderen. Als je de taken op die manier verdeelt, spreek je mensen aan op hun sterke punten. Daardoor groeit hun zelfvertrouwen.”

Copywriter De Recht probeert nu te werken ‘op energie’. „Ook omdat ik vaak creatief werk doe, probeer ik meer te kijken naar hoe ik me voel en minder naar wat er nu moet gebeuren. De ene keer ga ik wat ontwerpen, de andere keer wat schrijven. Soms zat ik vier uur naar een computer te staren en dan tikte ik nog vier woorden omdat ik het idee had dat het moest. Nu doe ik het liever de volgende dag in een uur.”

Thuiszitten vergroot problemen of stressgevoelens ook uit, zegt De Recht. Dat moet je opvangen. „Vroeger ging ik roken met een collega, dan konden we even spuien. Nu moet je iemand bellen, dat is wel een hogere drempel.”

De thuiswerkers adviseert Van Vianen werk zoveel mogelijk te scheiden van privé. Ga in een aparte ruimte zitten met je laptop. Kan dat niet, zorg dan dat je werk volledig uit je gezichtsveld is aan het einde van de dag: laptop in de tas, papieren weg. „Dit soort afsluitrituelen hebben mensen nodig om te kunnen ontspannen.”

De Recht probeert nu meer te relativeren en zich te richten op wat belangrijk is. „Al die spoedjes tussendoor, zijn die echt spoed? Anders focus ik op 100.000 dingen tegelijk en dat is niet goed voor je brein.”

Multitasken, dat kunnen de meeste mensen niet, beaamt Van Vianen. Het gevaar bestaat dat je dingen gaat afraffelen als je een overvloed aan taken hebt. „Dat is echt funest, daar worden mensen overspannen van. Je kunt beter dingen laten liggen die minder belangrijk zijn. Focus en maak je taken af.”

En neem voor lief dat niet alles perfect loopt, adviseert Bakker. „Het is een tijd van overleven.”

Tot slot benadrukt Van Vianen dat het voor medewerkers in deze situatie ontzettend belangrijk is erkenning te krijgen. „Dat zag je ook in de zorg. Op het moment dat er applaus klonk in de straten, waren zorgmedewerkers erg ontroerd en extra gemotiveerd. We hebben allemaal die schouderklop nodig.”

Football news:

Bruno haalde in 2020 4 Player of the Month awards op. Ronaldo, Henry en Lampard hadden hetzelfde nummer-maar voor een carrière in de Premier League
Lev - de beste coach van het decennium in de nationale ploegen, Deschamps-2nd, Shevchenko-17e (IFFHS)
Hoofd van de Premier League: we vragen spelers niet te knuffelen en hun gedrag te veranderen
Milan had de middenvelder Torino Meite tot het einde van het seizoen gehuurd met de optie om Torino Salio Meite te kopen. De Rossoneri hebben de 26-jarige Fransman tot het einde van het seizoen ingehuurd met het recht om uit te kopen
Ramos speelde op pijnstillers met atletische als gevolg van knieproblemen
De presidentsverkiezingen van Barcelona zullen op vrijdag 7 maart plaatsvinden. De waarnemend President van Barcelona, Carles Tuskets, heeft een bijeenkomst georganiseerd. Het werd bijgewoond door drie kandidaten voor het presidentschap van de club: Joan Laporta, Victor Font en Tony Freixa. Op 7 maart waren voorbereidende verkiezingen gepland. Tijdens de bijeenkomst analyseerden we verschillende voorstellen, maar stopten op deze datum. Alles zal afhangen van de situatie met de pandemie. Eerder werd bekend dat de verkiezing van de president van Barcelona niet zal plaatsvinden op 24 januari, zoals oorspronkelijk gepland. De Catalaanse regering deelde de club mee dat vanwege de huidige anti-coronavirus beperkingen, een aanzienlijk deel van de potentiële stemgerechtigde deelnemers niet zal kunnen deelnemen aan de verkiezingen. Er zijn nog drie kandidaten over in de presidentiële race van Barca (nog een die in tranen uitbarstte). Hier zijn hun programma ' s en plannen voor Messi
Sir Alex Ferguson: gelukkig was ik met pensioen toen ik Liverpool in de afgelopen twee jaar zag spelen ( ' ) voormalige Manchester United manager Alex Ferguson deelde zijn mening over de prestaties van Liverpool in de afgelopen seizoenen. Gelukkig heb ik mijn carrière al beëindigd toen ik Liverpool de afgelopen twee jaar zag spelen, zei Ferguson. Vergeet niet dat Liverpool in 2020 voor het eerst in 30 jaar het Engelse kampioenschap won. Ferguson coachte Manchester United vanaf 1986-2013