Netherlands

Broertjes en zusjes blijven bij uithuisplaatsing niet altijd samen

Uithuisplaatsing Kinderrechtenorganisaties starten een campagne tegen het scheiden van broers en zussen bij uithuisplaatsing. Maar de opties blijken beperkt.

Het was op zichzelf geen opvallende zaak, vorig jaar maart in de rechtbank Den Haag. Drie kinderrechters bogen zich over het lot van twee broertjes die wegens omstandigheden al bijna een jaar bij hun opa en oma woonden. Ze vertoonden zorgelijk gedrag. Er waren incidenten geweest op school en volgens betrokken jeugdbeschermers konden de grootouders de opvoeding van de jongens niet aan. Ze verzochten de rechtbank om een machtiging tot uithuisplaatsing. Het jongste broertje zou tijdelijk in een Rotterdamse jeugdzorginstantie gaan wonen, de oudste moest naar een gesloten instelling in het oosten van het land.

Wat de zaak vooral bijzonder maakt, is waarom de rechters dit verzoek afwezen. Hoewel de broertjes „passende hulpverlening” moesten krijgen, achtte de rechtbank hun uithuisplaatsing niet noodzakelijk. Het was „in hun belang” bij familie op te groeien. Sterker nog: ze hadden recht op gezinsleven, schreven de rechters in hun vonnis. Ze verwezen onder meer naar het Internationale Verdrag voor de Rechten van het Kind en de Richtlijnen voor Alternatieve Zorg van de Verenigde Naties, die niet alleen het belang van kinderen „om in hun eigen omgeving te blijven” benadrukken, maar ook dat „bestaande relaties bestendigd” worden en broers en zussen „in beginsel niet gescheiden”.

Dat laatste staat sinds vorig jaar juni op de politieke agenda. De Tweede Kamer nam toen unaniem een motie aan: de Kamer vroeg minister Hugo de Jonge te laten onderzoeken hoe het kan dat broers en zussen na een gedwongen uithuisplaatsing in de praktijk vaak niet samen worden opgevangen, zelfs als dat wel in hun belang is. De vraag was ook of de Jeugdwet op dit punt moet worden aangepast: die bevat nu geen expliciete broertjes-en-zusjes-bepaling, maar vermeldt alleen dat jeugdhulpverleners moeten handelen naar de ‘geldende professionele standaarden’.

Lees ook: Uw dochter komt voorlopig niet meer thuis

Harde cijfers ontbreken – de verblijfplaats van een uit huis geplaatst kind wordt meestal niet geregistreerd, aldus het CBS – maar volgens jeugdrechtadvocaten en belangenorganisaties komt het regelmatig voor dat ‘brusjes’ zonder goede reden van elkaar gescheiden worden.

„Via onze Kinderrechtenhelpdesk krijgen we al een aantal jaren vragen over broers en zussen die in verschillende pleeggezinnen of gezinshuizen zijn geplaatst”, zegt juridisch adviseur Mariëlle Bahlmann van Defence for Children. „Vaak is daarbij onduidelijk waarom dat zo is, terwijl de impact op de kinderen heel groot is.”

Deze woensdag start Defence for Children samen met SOS Kinderdorpen een campagne om aandacht te vragen voor de problematiek van gescheiden broers en zussen. Beide kinderrechtenorganisaties pleiten voor het aanpassen van de wet. Een wettelijke verankering biedt bescherming, zegt Bahlmann. „Op die manier dwing je af dat inzichtelijk wordt gemaakt waarom een bepaalde beslissing is genomen, en kun je beter toetsen of er bij een uithuisplaatsing aan de eisen uit internationale verdragen is voldaan.”

Hoogleraar jeugdrecht Mariëlle Bruning, lid van de Raad van Toezicht van SOS Kinderdorpen, denkt niet dat het een kwestie van onwil is dat kinderen uit een gezin apart geplaatst worden. „Iedereen in Nederland snapt dat broertjes en zusjes bij elkaar horen. Het probleem is dat er vaak onvoldoende aanbod is.” Ondanks het feit dat er vorig jaar bijna 2.800 pleeggezinnen bijkwamen, wachtten in Nederland nog bijna duizend kinderen op een plek, meldde Pleegzorg Nederland afgelopen zomer. Bruning: „We zijn al lang blij als we een plekje voor één kind weten te vinden.”

Overigens is het niet altijd beter om broers en zussen samen te plaatsen, zegt hoogleraar Bruning. „Ik heb als kinderrechter een keer een zaak meegemaakt over de uithuisplaatsing van een tweeling. De een had veel meer gedragsproblemen dan de ander. Voor hem was een residentiële instelling de beste optie, voor zijn broer een langdurig verblijf in een pleeggezin. Maar juist bij zo’n ingewikkelde kwestie hoort een zorgvuldige afweging.”

Lees ook dit interview: ‘Soms zijn er helemaal geen pleegouders’

Mariëlle Bahlmann pleit namens Defence for Children ook voor meer aandacht voor het gebrek aan pleeggezinnen en gezinshuizen. „Het komt bijvoorbeeld voor dat er wél een pleeggezin is, maar dat het huis niet over voldoende slaapkamers beschikt. Moet zo’n formele eis dan wel leidend zijn? We merken dat dit soort praktische belemmeringen op gespannen voet staan met de rechten van kinderen. Uiteindelijk is het de overheid die voor het waarborgen van die rechten verantwoordelijk is.”

Football news:

Ik hoop dat Alaba een contract tekent met Bayern. Onze club is een van de beste ter wereld
Messi gaf Barca alles, bracht ze naar de top. Hij werd niet behandeld op de manier die hij verdiende.De voormalige Argentijnse Internationale Diego Maradona deelde zijn mening over het verhaal toen Lionel Messi Barcelona wilde verlaten
Ik hoop m ' n stempel op Juve te drukken. We zullen grote resultaten bereiken
De Coach van Benfica: Ik wil niet dat we eruit zien als de huidige Barcelona, Het heeft niets
Ik ben gelukkig in Manchester City. Ik hoop hier te blijven
Fabinho zal niet spelen met West ham als gevolg van blessure
Maradona was de beste in zijn tijd. De beste Messi