Netherlands

Britt (36): ‘Dit zou iedere leraar kunnen overkomen’

Onlangs werd de Franse docent Samuel Paty vermoord omdat hij zijn leerlingen spotprenten van de profeet Mohammed liet zien. Voor lerares maatschappijleer Britt (36) komt dit erg dichtbij. ‘Ik stond echt met angst in mijn lijf voor de klas.’

‘‘Wow, lesgeven op het ROC, durf je dat wel aan?’ Mijn vriend keek me enigszins bezorgd aan. Ik lachte. ‘Kom op schat, het zijn heus niet allemaal jeugddelinquenten! Natuurlijk durf ik het aan. Niets wat je niet met een goed gesprek kunt oplossen. Kijk naar ons, toch?’ Ik gaf mijn vriend een knipoog. Als ik daar nu aan terugdenk, overheerst het gevoel: wat was ik naïef. Van het optimistische enthousiasme waarmee ik vijf jaar geleden aan mijn nieuwe baan begon, is vrijwel niets meer over.

Jaren geleden had je een reclame campagne van SIRE om meer mensen naar het onderwijs te trekken. ‘Leraar, elke dag anders’ was de slogan. Daar maak ik nu weleens grapjes over: ‘Yep, élke dag anders: de ene dag een mes, de volgende dag een stoel of een fluim in je gezicht.’ Eigenlijk is het ironisch: het liefst zou ik met naam en toenaam mijn verhaal doen. Omdat ik het zo belangrijk vind dat er mensen opstaan. Juist nu. En als het alleen om mezelf ging, zou ik dat misschien nog wel doen ook. Maar ik heb een kind, een kleuter nog. En dan wordt het toch een ander verhaal.’

Lees ook:
Demi (33): ‘Ik heb een draak van een schoonmoeder’

Niets is wat ik dacht

‘Een moeilijke jeugd, gescheiden ouders, puberale tegendraadsheid… Het waren dingen waar ik rekening mee hield toen ik op een ROC ging werken. Maar leerlingen die met wapens naar school komen of weigeren iets van een vrouwelijke docent aan te nemen? Nee, dat verwachtte ik niet. Ik had er eigenlijk een heel romantisch beeld bij. Ik zou de inspirerende docent zijn die de leerlingen zou helpen boven zichzelf uit te stijgen. Ik wilde dolgraag wat betekenen, juist voor mensen die niet vanaf hun geboorte alle lichten op groen hebben staan.

‘Ik zou de inspirerende docent zijn die de leerlingen zou helpen boven zichzelf uit te stijgen’

Ik merkte echter al heel snel dat ik niet was voorbereid op wat ik tegen zou komen op school. Ik denk dat hierbij meespeelt dat ik zelf uit een heel ander milieu kom. Heel liberaal, wetenschappelijk en niet religieus, met volledig andere normen en waarden. Ik had geen rekening gehouden met de dingen waar ik tegenaan liep. Het is meer dan eens voorgekomen dat ik bij het naar huis gaan aan het einde van de dag de sleutel niet meer in het slot kreeg puur omdat ik zo trilde.

Kapot gesneden fietszadel

Van vloekende leerlingen in de klas kijk ik niet meer op. Als een leerling een onvoldoende heeft, roepen ze ‘kankermongool’ of ‘kutwijf’ naar me en lopen ze met slaande deuren de klas uit. Een meisje kwam een keer met een slecht cijfer naar me toe. Ze had haar oudere broer meegenomen, die niet eens bij ons op school zit. Samen stonden ze in mijn gezicht te schreeuwen dat ze recht had op een goed cijfer en dat ik ‘moest leren nakijken’. Ik raakte echt in paniek en wilde het liefst wegrennen. Eerlijk is eerlijk, het schoot even door mijn hoofd: ik doe er een puntje bij, dan ben ik ervan af. Maar ik heb het uiteindelijk toch niet gedaan.

De volgende dag was mijn fietszadel kapotgesneden. ‘KK Kut’ stond erin gekerfd. ‘Nou ja, het was toch een oude fiets,’ was de reactie van een collega. Alsof dat wat uitmaakt! Na dat voorval is er wel aandacht aan besteed op school, maar bewijzen wie het had gedaan konden we niet, al heb ik natuurlijk wel een vermoeden. Ik heb ook aan mijn mentorklas gevraagd wat ik zelf anders zou kunnen doen. ‘U moet strenger optreden,’ was het antwoord. Blijkbaar dwong mijn open houding totaal geen respect af. Maar als ik dan probeer streng te zijn, wordt het alleen maar erger.’

Uitgescholden en geïntimideerd

‘Op onze school geldt de regel dat we leerlingen die meer dan een kwartier te laat in de les komen, mogen weigeren. Op een dag kwamen twee jongens meer dan een half uur te laat. Ik zei: ‘Sorry mannen, maar jullie komen er niet meer in’. Het antwoord? ‘Wou je me tegenhouden, kutwijf?’ Tja, wat doe je dan? Ik heb ze uiteindelijk door de rector laten ophalen, maar vijf minuten later stonden ze op de gang, de rest van de les keken ze me vuil aan door het raam. En het ergste is: de volgende dag zitten ze weer bij je in de klas. Ik heb al veel eerder regelmatig op het punt gestaan om me ziek te melden, maar uiteindelijk wordt de drempel om weer terug te gaan alleen maar groter.

‘‘Wou je me tegenhouden, kutwijf?’ riepen ze’

Het aantal keren dat ik ben uitgescholden of geïntimideerd, is de afgelopen twee, drie jaar enorm toegenomen. Het lijkt elk jaar erger te worden. Vanaf het begin probeerde ik veel met mijn leerlingen in gesprek te gaan, en heb ik er altijd op gelet om niet mijn eigen opvattingen boven die van hen te plaatsen. Op die manier dacht ik de rust in de klas te kunnen bewaren, maar zelfs dat lukt niet meer, vooral niet als het om bepaalde onderwerpen gaat, zoals de Tweede Wereldoorlog, de moord op Theo van Gogh, Charlie Hebdo en 9/11.

Toen ik hier kwam werken, kreeg ik van de directeur te horen dat ik die onderwerpen maar zoveel mogelijk moest mijden. ‘Het is idioot dat het een issue is,’ zei hij, ‘maar toch lijkt het me beter dat je er rekening mee houdt. De ellende die je over jezelf afroept, moet je niet willen.’ Het is me ook echt opgevallen dat heel veel jongeren daardoor niet eens weten wat er allemaal aan het begin van het millennium is gebeurd. Niet zo vreemd, want het wordt gewoonweg niet behandeld.

9/11 wordt bijvoorbeeld echt verdoezeld, alles om de boel maar rustig te houden. Toen ik daar, jaren geleden alweer, een keer een opmerking over maakte tijdens een vergadering, kreeg ik zo’n beetje het verwijt dat ik een onruststoker was. Ook is nu besloten om op de school waar ik werk de cartoons niet te laten zien, om toestanden zoals in Rotterdam te voorkomen. Maar hoe geef je op een goede manier les als je voortdurend bang moet zijn dat er een ‘smartphone fatwa’ over je wordt uitgeroepen, waarbij al je gegevens op sociale media worden gegooid met de oproep dat je respectloos bent, alleen maar omdat je je leerlingen iets meer probeert bij te brengen dan taal en rekenen alleen?’

Lees ook:
Marcella (36): ‘Ik wilde roepen en bewegen, maar dat lukte niet’ (+)

Weg van de minste weerstand

‘Toen we op het nieuws hoorden dat Samuel Paty was vermoord, zei mijn vriend: ‘Besef je dat dit om een directe collega van je gaat?’ Dat kwam echt wel even aan. Want hij heeft gelijk: dit zou iedere leraar kunnen overkomen. Ook op school besprak ik met collega’s de moord. Niet alleen hoe vreselijk we het allemaal vonden, maar ook praktisch. Wat betekende dit voor ons? Hoe moesten wij dit bespreken met onze leerlingen? Een collega, muziekdocent, flapte eruit dat hij gelukkig dit thema niet hoefde te behandelen. Als je erover nadenkt, is het shocking dat in onze open maatschappij er blijkbaar onderwerpen zijn die zo gevoelig liggen dat mensen voor hun leven moeten vrezen.

Helemaal nu er een docent uit Rotterdam notabene ondergedoken zit omdat er een spotprent in zijn klaslokaal hing. En toch… ik snap die angst zo goed. Ook ik vind het moeilijk om niet te zwichten voor boze, intimiderende leerlingen die vinden dat hun waarden en normen de enige juiste zijn. Wat ik ook opvallend vind, is dat er tegenwoordig ook witte kinderen zijn die lijken te vinden dat er in de huidige samenleving geen plek is voor satire.

Het begint erg te vervloeien, door vriendschappen met of verliefdheden op Marokkaanse of Turkse jongens. Dan zou je denken: prima, zo komen ze juist dichter tot elkaar. Maar dat vervloeien gaat juist de verkeerde kant op, in mijn ogen. De kant van meer intolerantie en taboes, in plaats van begrip en vrijheid. Zelfs de schoolleiding weet niet wat ze ermee aan moeten. Daarom kiezen ze, net als ikzelf, maar de weg van de minste weerstand. Dat was al zo, lang voor de moord op Paty.’

Sommige artikelen kun je maar gedeeltelijk lezen op viva.nl, omdat ze afkomstig zijn uit de papieren VIVA. Uit respect naar onze abonnees én om te zorgen dat wij online leuke gratis content kunnen blijven maken, linken wij je door naar onze magazine-shop om het hele artikel te lezen. Dit is een online platform waar je alle edities van VIVA ook los kunt bestellen. We hopen te kunnen rekenen op je begrip!

Tekst: Vivienne Groenewoud| Beeld: iStock

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je in voor de VIVA-nieuwsbrief.

Football news:

De Poolse voetbalbond kondigde het aftreden van Jerzy Bienek aan als hoofdcoach van de nationale ploeg van het land. Sinds juli 2018 is bzhenchek verantwoordelijk voor het Poolse nationale team, ter vervanging van Adam Nawalki na de slechte prestaties van het team op het WK in Rusland. Onder leiding van Bzhenchek speelden de Polen 24 wedstrijden, waarbij ze 12 keer wonnen, 7 keer verloren en vijf keer tekenden. Tijdens het Europees kampioenschap kwam het Poolse nationale team van de eerste plaats, met 25 punten in de kwalificatiegroep. In de Nations League werden de Polen derde in Groep A1
Ik blijf voor mijn familie spelen. Het was belangrijk om de Maradona Cup
Borussia Gladbach tekent Kone tot 2026. De middenvelder finishte het seizoen in Toulouse. Volgens Sky Sport Duitsland zal de speler deze week een contract tekenen met een nieuwe club tot 2026, maar zal hij blijven spelen voor het Franse team tot het einde van het seizoen in bruikleen. Dit seizoen scoorde de 19 -rige 1 doelpunt in 19 wedstrijden in de Franse Tweede Klasse. Meer informatie over de statistieken vindt u hier. Eerder werd gemeld dat het ook door Milaan werd opgeëist
Ik denk niet dat Tuchel ' s ontslag een verrassing was. PSG anticipeerde gewoon op de evenementen
Milaan zal de ondertekening van Mandzukic en Tomori deze week aankondigen. AC Milan staat op het punt om twee deals tegelijk te tekenen, volgens insider Fabrizio Romano. Volgens een bron zal de Rossoneri de ondertekening aankondigen van striker Mario Mandzukic, die een vrije agent is, en Chelsea defender Fikayo Tomori deze week
Leonardo over Messi bij PSG: we zitten niet aan de onderhandelingstafel, maar de voorzitter is gereserveerd. Zo ' n speler staat altijd op onze lijsten
Leonardo op de contracten van Neymar en Mbappe: we gaan ze niet smeken om te blijven. Maar Ik heb een goed gevoel